استرس چيست؟
هر فرد نيازمند است كه در مقابل
تغييرات دائمي كه پيرامون خود به وقوع ميپيوندد به تعادل برسد. در راه رسيدن به
اين تعادل است كه بدن استرس را كه نوعي فشار روانيست تجربه ميكند. استرس داراي
اثرات جسمي و رواني است كه ميتواند احساسات مثبت و منفي در ما پديد آورد. به
عنوان يك تأثير مثبت، استرس ميتواند ما را وادار به فعاليت و تحرك كند؛ اما
تأثيرات منفي آن ممكن است باعث احساس بياعتمادي، عصبانيت، بدگماني و افسردگي شود.
افسردگي نيز به نوبة خود ميتواند باعث بروز ناراحتيهاي جسمي مانند انواع درد،
مشكلات گوارشي، ناراحتيهاي پوستي مثل جوشها، بيخوابي، فشار خون بالا، زخم معده
و ناراحتيهاي قلبي شود.
پس از هر رويداد مهم در زندگي مانند
از دست دادن يك عزيز، فرزنددار شدن، ارتقاي شغلي، شروع يك ارتباط جديد و ...،
نياز به كسب تعادل خواهيم داشت و حين رسيدن به اين تعادل، استرس را تجربه ميكنيم.
متناسب با واكنش ما در دستيابي به ساختن زندگي، استرس ميتواند باعث پيشرفت ما و
يا مانع از آن شود.
چگونه ميتوانيم استرس را از زندگي خود حذف كنيم؟
همانطور كه ميدانيد، استرس مثبت
موجب پيشرفت و تحرك بيشتر در زندگي شده و جذابيت آن را در نظر ما ميافزايد. همه
ما براي پيشرفت به مقدار خاصي از استرس نياز داريم (با وجود مقدار خاصي استرس مثبت
است كه نياز به پيشرفت را احساس ميكنيم).
ضربالعجلها، رقابتها،
رويارويي با مشكلات و حتي نا اميديها و غمها به زندگي ما عمق و انرژي بيشتري ميدهند.
هدف ما حذف استرس نيست، بلكه ميخواهيم بياموزيم چگونه آن را اداره نماييم و چگونه
از آن استفاده نماييم تا براي ما سودمند باشند.
استرس ناكافي و يا فقدان استرس نيز مضر است و
ميتواند احساس كسلي يا افسردگي به وجود آورد. از سوي ديگر، استرس زياد هم ممكن
است باعث شود احساس كنيم مشكلات بسياري ما را احاطه كردهاند.
بهترين راه حل براي رهايي از مشكلاتي
كه ممكن است استرس زياد و يا فقدان استرس براي ما به وجود آورند اين است كه مطلوبترين
سطح استرس را بيابيم. مطلوبترين سطح استرس آن است كه باعث تحريك و انگيزش ما براي
پيشرفت شود اما احساس دلشوره و نگراني را در ما ايجاد نكند.
چگونه ميتوانيم بگوييم مطلوبترين سطح استرس براي ما كدام است؟
هيچ سطح استرس واحدي براي همة افراد
وجود ندارد. همة ما مخلوقاتي منحصر به فرد با نيازهاي خاص خود ميباشيم. بدين
ترتيب، موضوعي كه باعث مضطرب شدن فردي ميشود ممكن است در فرد ديگري حس خوشحالي و
نشاط را برانگيزد. حتي اگر بپذيريم موضوع خاصي براي همه نگران كننده است، هر كدام
از ما تمايل دارد كه واكنشهاي متفاوتي نسبت به آن نشان دهد.
كسي كه
عاشق بحث و جدل و كارهاي پرافت و خيز است و هميشه دوست دارد تغيير شغل بدهد در
صورت داشتن شغلي ثابت و شرايطي پايدار و منظم دچار استرس خواهد شد و برعكس، فردي
كه هميشه شرايط شغلي پايدار و منظمي داشته است در صورت رويارويي با شرايط شغلي
پرافت و خيز و داراي محدودة وظايف گسترده دچار استرس خواهد شد.
مسائلي كه ما را دچار استرس ميكنند و
مقدار استرسي كه در حالت اضطراب قادر به تحمل آن هستيم با افزايش سن تغيير مييابد.
مشخص شده است كه اغلب بيماريها با استرسهاي مضمن و فرو ننشستة افراد در
ارتباطند. اگر دچار علائم استرس ميباشيد از حد مطلوب استرس فراتر رفتهايد. در
اين حالت بايد از استرس موجود در زندگي خود بكاهيد و يا توانايي خود را براي اداره
نمودن آن افزايش دهيد.
چگونه ميتوانيم استرس خود را بهتر اداره كنيم؟
تشخيص
استرسهاي فرو ننشسته و آگاهي از تأثيرات آنها بر زندگي براي كاهش اثرات مضر آن
كافي نيست. از آنجا كه استرس ميتواند ريشههاي متعددي داشته باشد، راههاي بسياري
نيز براي اداره نمودن آن وجود دارد. يكي از راههاي مقابله با استرس، تغيير دادن
منبع استرس و يا نحوة واكنش به آن ميباشد. نكات زير ميتوانند براي كنترل بهتر
استرس مفيد باشند:
1-
از مسائلي
كه باعث به وجود آمدن استرس در شما ميشوند و احساسات و واكنشهايي كه به آنها
نشان ميدهيد كاملاً آگاه شويد.
به اضطراب خود توجه كنيد و آن را ناديده
نگيريد. به راحتي از كنار مشكلات خود عبور نكنيد. در يابيد كه كدام وقايع باعث
اضطراب شما ميشوند. دقت نماييد كه در درونتان راجع به مفهوم اين وقايع چگونه ميانديشيد.
دريابيد كه بدنتان چگونه به استرس پاسخ ميدهد، آيا دچار اضطراب ميشويد و يا با
مشكلات جسمي مواجه ميگرديد؟ اگر چنين است اين علائم دقيقاً كدامند؟
2-
مسائلي را
كه قادر به تغيير آنها هستيد، بشناسيد.
- آيا ميتوانيد مسائلي را كه باعث به وجود
آمدن استرس در شما ميشوند با حذف كامل آنها و يا پرهيز از رويارويي با آنها
تغيير دهيد؟
-
آيا ميتوانيد شدت آنها
را كاهش دهيد؟ (براي كنترل بهتر اين مسائل به جاي اداره روزانه يا هفتگي، آنها را
در يك بازده زماني طولانيتر اداره نماييد).
-
آيا ميتوانيد مدت
قرارگيري خود در معرض استرس را كوتاهتر نماييد؟ (هميشه ميتوانيد به خود زنگ تفريحي
بدهيد، فرضيههاي فيزيكي را رها نماييد).
-
آيا ميتوانيد براي
انجام تغييرات ضروري وقت و انرژي لازم را اختصاص دهيد؟ (هدف سازي، تكنيكهاي
مديريت زمان، روشهاي شاد زيستن و... ميتوانند مفيد باشند).
3-
شدت واكنشهاي
خود نسبت به استرس را كاهش دهيد.
واكنشهايي كه به
استرس نشان ميدهيم بسته به ميزان درك و آگاهي از خطري كه ممكن است ما را تهديد
كند ميتواند متفاوت باشد. اين خطر ممكن است روحي يا جسمي باشد. شما چگونهايد؟
آيا مسائلي را كه
باعث به وجود آمدن استرس ميشوند در حالتي غير واقعي و بزرگتر از آنچه كه هست ميبينيد
و موقعيت مشكلي را كه با آن رو به رو شدهايد بيدليل به يك فاجعه تبديل ميسازيد؟
-
آيا انتظار داريد همه
را از خود راضي نگه داريد؟
-
آيا نسبت به مسائل
واكنشهاي شديد نشان داده و آنها را كاملاً بحراني و پيچيده ميبينيد؟
-
آيا احساس ميكنيد
هميشه بايد در همة موقعيتها پيروز باشيد؟
اگر چنين است بايد براي پذيرفتن ديدگاههاي
متعادلتر تلاش نماييد. سعي كنيد به جاي اين كه استرس را مسئلهاي بيابيد كه بر
شما چيره خواهد شد، آن را موضوعي ببينيد كه ميتوانيد با آن مقابله كنيد.
متعادل نمودن احساسات بيش از اندازه،
ميتواند بسيار مفيد واقع شود. براي جنبههاي منفي و ”چه ميشد اگر“ها وقت
و انرژي صرف نماييد.
4-
روش تعادل
واكنشهاي جسمي خود نسبت به استرس را بياموزيد.
- چند نفس عميق و آرام، ضربان قلب و سرعت تنفس
شما را به حالت عادي بر ميگرداند. - تكنيكهاي تمدد اعصاب ميتواند از فشارهاي
وارد بر عضلات بكاهد.
- تجوز دارو توسط پزشك نيز ميتواند به طور
كوتاه مدت در متعادل نمودن واكنشهاي جسمي فرد نسبت به استرس مؤثر باشد. چون تجويز
دارو به تنهايي راه حل مناسبي براي ملايم نمودن اين واكنشها نميباشد، لذا
فراگيري روشهاي ارادي متعادل سازي اين واكنشها براي ملايمسازي آنها به طور
بلند مدت ارجعتر ميباشند.
5-
جسم خود
را بسازيد.
براي مراقبت از قلب و
عروق، 3 تا 4 بار در هفته ورزش كنيد (تمرينات ريتميك طولانيمدت، مانند پيادهروي،
شنا، دوچرخه سواري و دو ميداني جزو بهترين تمرينات ميباشند). از همة گروههاي
غذايي به صورت متوازن استفاده نماييد. خود را به وزن متعادل برسانيد. از نيكوتين،
كافئين بيش از اندازه و ديگر محركها پرهيز نماييد. كمي فراغت و تفريح را دركنار
كار فراموش نكنيد. هر وقت كه ميتوانيد به خود زنگ تفريحي بدهيد، حتي براي چند
دقيقه از محيط كار خود خارج شده و استراحتي كنيد. به اندازه كافي بخوابيد و در حفظ
برنامه استراحت و خواب خود تا سر حد امكان جدي و سختگير باشيد.
6-
روح خود
را بسازيد.
ارتباطها و دوستيهاي
مشترك خود را افزايش دهيد. اهداف خود را دنبال كنيد؛ اهداف واقع گرايانه كه براي
خود شما مهم و با معني هستند نه اهدافي كه ديگران آنها را براي شما در نظر ميگيرند.
هميشه انتظار كمي نا اميدي، شكست و ناراحتي را داشته باشيد. هميشه با خود آرام و
مهربان باشيد. دوست خود باشيد.
ارائه مقالات درسی در مورد علوم آزمایشگاهی که بشتر مطالب از اینترنت گرفته شده است.