کاربرد نانو ذرات دربیوشیمی بالینی

کاربرد نانو ذرات دربیوشیمی بالینی

استفاده از نانوذرات به عنوان نشانگر در تشخیص‌های مولکولی به جای نشانگرهای فعلی از جمله نشانگرهای فلورسنت، باعث افزایش حساسیت، قابلیت انتخاب و ظرفیت چندبعدی گردیده است. روش‌‌های بر پایه این نانوذرات، نسبت به روش‌های رایج تشخیص مولکولی مزایای زیادی دارند. این مقاله مروری، بر آخرین پیشرفت‌ها در زمینه استفاده از نانوذرات به عنوان نشانگر، به ویژه در بیوحسگرها، برای تشخیص اسیدهای نوکلئیک و پروتئین‌هاست.

ادامه نوشته

دانلودpdf مقدارهایارنجهای نرمال کل تستهای خونیReference ranges for blood tests  

دانلود pdfمقدارهایارنجهای نرمال کل تستهای خونی

 

 

دانلود کنید 

 

تهیه کننده:م.ح

منبع:ویکی پدیای انگلیسی

دانشگاه آزاد واحد مرند

 

ارتباط باكتري معده با كم‌خوني

 

نتايج يك پژوهش جديد حاكي ازآن است كه عفونت باكتري "هليكوباكتر پيلوري " معده با افزايش خطر كمبود آهن و كم‌خوني مرتبط است.
به گزارش خبرگزاري "رويترز هلث"ازنيويورك، پژوهشگران دانشگاه" تگزاس" آمريكا اعلام كردند كه براي نخستين باردرتحقيقي بر روي بيماران بزرگسال در آمريكا به وجود ارتباط مستقيمي بين باكتري مذكور و كمبودآهن ونيز كم خوني فقر آهن دست يافتند.
پيش ازاين آشكارشده‌است كه عفونت باكتري هليكوباكترپيلوري موجب التهاب معده و بيشتر انواع زخم معده مي‌شود و نيزخطرابتلا به سرطان معده را افزايش مي‌دهد.

 

ادامه نوشته

ارزش تشخيصي آزمايش Thyroid Uptake

ارزش تشخيصي آزمايش Thyroid Uptake

T4 ، T3 ، تيروكسين و تري يدوتيرونين ، دو هورمون مترشحه از غده تيروئيد مي باشند كه اندازه گيري آنها در بررسي كاركرد اين غده درون ريز اهميت دارد. هورمون هاي تيروئيد بر روي سنتز پروتئين ها و مصرف اكسيژن در تمام بافت ها اثر داشته و نيز در فرآيند رشد و نمو و نيز بلوغ موثر مي باشند. % 80 از هورمون تيروكسين ( T4 ) بصورت متصل با پروتئين TBG در خون گردش مي كند و كمتر از % 20 آن متصل با پرآلبومين و آلبومين مي باشند و تنها % 03/0 از T4 و % 3/0 از T3 بطور آزاد در خون وجود دارند. شايان ذكر است كه همين مقادير بسيار اندك هستند كه از نظر متابوليك فعال بوده و برروي گيرنده هاي سلولي اثر مي كنند. از آنجائيكه در روشهاي در روش هاي اندازه گيري T4 ، مقادير هورمون متصل و آزاد ، هر دو منظور مي شوند و اين ميزان با غلظت TBG سرمي بستگي پيدا مي كند و باز بخاطر اينكه اين پروتئين در بعضي حالات از جمله حاملگي ، مصرف هورمون هاي استروئيدي و بعضي داروها تغيير پيدا مي كند ، بهتر ايت جهت تفسير آزمايش T4 ، عدد ( TU ) Thyroid Uptake را نيز درنظر گرفت.

آزمايش TU بطور مستقيم با TBG غير اشباع سرم بستگي پيدا مي كند ، به اين معني كه درصد TBG هاي خالي از T4 كه معياري از T4 آزاد سرم مي باشد را بررسي مي نمايد. FTI يا اندكس T4 آزاد از حاصل ضرب T4 توتال در TU بدست مي آيد.

 جهت بررسي كاركرد هورمون تيروئيد معمولا" انجام سه آزمايش T4 ، T3 و TSH كافي

مي باشد.درصورتيكه هر سه آزمايش فوق در طيف نرمال باشند ، بيمار يوتيروئيد محسوب مي شود. ( گاهي در شروع بيماري T4 يا T3 كمي بالا بوده ، بيمار علائم پركاري تيروئيد را نشان مي دهد و TSH نيز كمي پائين آمده ولي هنوز در طيف نرمال قرار دارد و يا در شروع هيپوتيروئيدي كه معكوس اين حالت مي باشد و تفسير اين حالات با علائم كلينيكي و توسط پزشك مجرب امكان پذير است. )

درصورت غيرطبيعي بودن سه آزمايش فوق ، حالات زير امكان پذير است :

1 - افزايش T4 يا T3 يا هر دو توام با كاهش TSH كه بيمار هيپرتيروئيد محسوب مي شود.

2 - كاهش T4 ، T3 يا هر دو توام با افزايش TSH كه بيمار هيپوتيروئيد است.

3 - نرمال بودن T4 و T3 همراه با افزايش TSH كه معمولا" بدليل گواتر ناشي از كمبود يد مي باشد.

4 - نرمال بودن T4 و T3 همراه با كاهش قابل توجه TSH كه معمولا" بدليل ساپرشن دارويي ( لوتيروكسين ) در درمان گواتر يوتيروئيد مي باشد.

5 - T3 ، T4 ، TSH هر سه بالا يا هر سه پائين باشند كه بدليل هيپر يا هيپوتيروئيدي از منشاء هيپوفيز يا هيپوتالاموس مي باشد.

6 - درمان دارويي ضد تيروئيد ( متي مازول و هم خانواده هاي آن ) گاهي مي تواند باعث نرمال بودن T3 و T4 و افزايش واكنشي TSH و يا تغييرات ديگر شود كه با فرمول هاي بالا متفاوت باشد و با توجه به سابقه مصرف دارو قابل توجيه مي باشد.

درصورتيكه تغييرات هورمونهاي تيروئيد از حالات فوق الذكر خارج باشد و با علائم بيمار مطابقت نداشته باشد ، درنظر گرفتن دو عامل مهم ضروري است :

1 - تغييرات BG كه در آزمايش TU منعكس مي شود.

2 - خطاي آزمايشگاه ، كه با چك مجدد معمولا" برطرف مي شود.

تغييرات TBG به شرح زير مي باشد :

حالاتيكه باعث افزايش Binding Capacity در پروتئين TBG مي شود و لذا TU بيمار پائين مي آيد ، بدين قرار مي باشند : پورفيري حاد متناوب ، استروژنها ، اختلالات ژنتيك ، بيماري هاي كبدي ، هيپوتيروئيدي ، دوران نوزادي ، مصرفOCP ، داروي پرفنازين و حاملگي.

كاهش ميل تركيبي TBG در حالات زير اتفاق مي افتد :

آكرومگالي فعال ، آندروژنها ، بيماري هاي ژنتيك ( اختلال در سنتز پروتئين ) ، بيماري كبدي ، سندرم نفروتيك ، مصرف داروي فني توئين و يا پردنيزون ، تيروتوكسيكوز ، بيماري هاي شديد يا استرس جراحي. ( داروهاي از دسته ساليسيلات ها باعث كاهش ميل تركيبي پرآلبومين متصل به تيروكسين مي شود. )

  • انجام آزمايش TU براي بدست آوردن FTI مفيد است. معمولا" در حالاتيكه T4 توتال بالاست ، انتظار داريم FTI نيز بالا باشد ( بيمار هيپر تيروئيد است ، TSH ساپرس شده و تيروكسين توتال و آزاد هر دو بالا هستند. )

درصورتيكه T4 بيمار بالا بوده ولي TSH نرمال باشد ، بيمار علائم تيروئيد قابل توجهي ندارد و دارويي نيز مصرف نمي كند ، اندازه گيري TU مفيد است. در حالات افزايش ميل تركيبي TBG ، T4 توتال مي تواند بطور كاذب بالا باشد. اگر در اين حالت T4 آزاد با روش RIA اندازه گيري شود نرمال مي باشد. براي مثال خانم باردار در ماههاي آخر بارداري را در نظر بگيريد ، T4 بطور كاذب بالاست ، TSH نرمال است ، TU پائين مي باشد ، درحاليكه FTI نرمال است. در واقع در اين حالت FTI بيانگر T4 آزاد بوده و بسيار كمك كننده است. بيمار علائمي ندارد و نيازي به درمان نيست و كمي بعد از زايمان ، اين تغييرات نرمال مي شوند.

ارزش تست TU و FTI در مواردي كه تغييرات T4 و TSH با يكديگر و با علائم بيماري همخواني نداشته باشد ، روشن مي گردد. اين حالات كه بدليل افزايش يا كاهش ميل تركيبي TBG با T4 مي باشد باعث مي شود سايت هاي آزاد TBG ( TU ) كاهش يا افزايش نشان بدهد. اين در حاليست كه T4 آزاد كه در بافت ها نقش اصلي را بازي مي كند ، نرمال است و FTI نيز كه حاصل ضرب T4 در TU مي باشد ، بدليل افزايش يكي و كاهش متناسب ديگري نرمال مي شوند. TSH همواره در پاسخ به T4 آزاد بطور جبراني تغيير كند.

در پايان بطور خلاصه ذكر مي شود در موارديكه تغييرات TSH از T4 پيروي نمي كند ، تست TU توصيه مي شود كه FTI بدست آمده معمولا" نرمال مي باشد و باعث رفع نگراني پزشك و بيمار در مورد بيماري تيروئيدي فرد است.

 

کبدوغده تیروئید

کبد

 

کَبـِد یا جـِـگَر یکی از غده‌های بدن است که در فعالیت‌های سوخت‌وساز بدن مانند گوارش نقش دارد.

تمام خون دستگاه گوارش توسط سیاهرگی به نام ورید پورت جمع‌آوری شده و وارد کبد می‌شود و تمام مواد جذب شده از لوله گوارشی از کبد عبور می‌کنند. دیگر کارهای کبد به دام انداختن سموم و تصفیه آنها با تبدیل کردنشان به مواد بی ضرر است. همچنین، این کبد است که متابولیسم داروها را در بدن بر عهده دارد. شرکت در خون سازی (در دوره پیش از تولد) و مقاومت در برابر عفونت‌ها، فراهم ساختن سریع انرژی در هنگام ضرورت، ذخیره آهن و... از دیگر فعالیتهای کبد است

سلولهای کبدی پروتئینهای مختلفی را به طور دائمی می‌سازند از جمله آلبومین، پروترومبین، فیبرینوژن، لیپو پروتئینها و هپارین.

سلولهای کبدی مواد مختلفی از جمله تری گلیسریدها، گلیکوژن و ویتامین‌ها را ذخیره می‌کنند.

بیماری‌های کبد

■یرقان

■سیروز کبد

■درد و احساس سنگینی سمت راست شکم

■تورم پاها

■بزرگی کبد و طحال

ادامه نوشته

سیستم گروه خونی (ABO)

سیستم گروه خونی(ABO)

در سال 1901 میلادی فیزیولوژیست اطریشی  بنام کارل لاند شتاینر  ( Karl Landsteiner) موفق به کشف

سیستم گروه خونی گردید . اوبه افتخار این کشف بزرگ درسال 1930 به دریافت جایزه نوبل پزشکی نایل آمد. 

لاند شتاینر در آن زمان دریافته بود که بعضی از انسان ها روی سطح گویچه های قرمز خونشان یک ماده

پروئئینی دارند. او نام این ماده پروئئینی را آنتی ژن Aلاند شتاینر این افراد که روی سطح گویچه های قرمزخون

خود آنتی ژن A داشتند . را در گروه خونی A قرار داد.

لاند شتاینر به مطالعات خود ادامه داد تا اینکه افرادی را یافت . که روی سطح گلبولهای قرمزخونشان عامل

پروتئینی د یگری وجود داشت  نام این آنتی ژن  B را نهاد 

واین گونه نتیجه گرفت افرادی که روی سطح گویچه های قرمزخونشان آنتی ژن  Bباشد. به گروه خونی B تعلق

دارند.

لاند شتاینر دامنه مطالعاتش را افزایش می دهد در این مسیر افرادی کمی را می یابد که روی سطح

گویچه های قرمز خونشان هر دو عامل آنتی ژنی A و B را یکجا داشتند آنها را در گروه خونی AB قرار می دهد.

بالاخره کشف او نتیجه بخش می شود چون افرادی یافت می شوند

که در سطح  گویچه های قرمز خونشان هیچیک از عامل های آنتی ژنی A و B را نداشتند .این آدمها در گروه

خونی O  قرار گرفتند 

 

نتایج مهم : 

سیستم گروه خونی براساس تحقیقات ارزشمند کارل لاند شتاینر (ABO )بنا می شود که در این سیستم جمعا 4 نوع گروه خونی   A , B , AB , O وجود دارد.

اگر گروه خونی شما (A) است ,  در سطح گویچه های قرمز خون شما آنتی ژن  

(A) و جود دارد و در داخل سرم یا پلاسمای خون شما آنتی کر B موجود است .

اگر گروه خونی شما (B) است , در سطح گویچه های قرمز خون شما آنتی ژن  

(B) و جود دارد و در داخل سرم یا پلاسمای خون شما آنتی کر A موجود است

اگر گروه خونی شما (AB) است , در سطح گویچه های قرمز خون شما آنتی ژن (A , B) و جود دارد در داخل سرم یا پلاسمای خون شما آنتی کرهای,  A  B وجود نه  دارند.

اگر گروه خونی شما (O) است , در سطح گویچه های قرمز خون شما آنتی ژن (A , B) و جود نه دارد در داخل سرم یا پلاسمای خون شما آنتی کرهای, A  B وجود دارد.

تهیه کننده : م.ح

 

 

عفونت                                                                                               

عفونت

عفونت به ورود و رشد ونمو میکروب‌ها در زخم گویند. اگر زخم پس از ۴۸ ساعت کاملاً بهبود نیافت احتمالاً به علت ورود گرد و غبار نسوج مرده و میکروب‌هایی که در زخم مانده عفونی شده است.

علائم عفونت:

حرارت

تورم و قرمزی اطراف زخم

ازدیاد درد و سوزش زخم

در نهایت در زخمهای کثیف یا زخمهای عمیق، عفونت کزاز

 

ادامه نوشته

بررسی ازمایشگاهی کبد

بررسی ازمایشگاهی کبد

براي بررسي كاركرد هر ارگاني آزمايش‌هاي خاصي وجود دارد. مثلاً براي بررسي كاركرد قلب از نوار قلب استفاده مي‌شود. همچنين براي برآورد كار كليه از سطح اوره خون و نيز آزمايش ادرار بهره‌گيري مي‌شود. كبد در عمليات متفاوتي دخالت داشته و اندازه‌گيري مواد اوليه يا مواد حاصله از عمليات كبدي مي‌تواند نشان دهنده كاركرد كبد باشد. از بين اين آزمايش‌هاي متعدد چند آزمايش به طور استاندارد پذيرفته شده و انجام آنها در بررسي‌هاي كبدي مرسوم شده است. اين آزمايش‌ها عبارتند از:

1ـ آنزيم‌هاي كبدي:

از بين آنزيم‌هاي متعدد كبدي سه آنزيم براي بررسي كاركرد كبد مورد اندازه‌گيري قرار مي‌گيرند. دو آنزيم ALT و AST در داخل سلول و آنزيم آلكالن فسفاتاز (Alkph) در غشا سلول وجود دارند. در اثر از بين رفتن سلول كبدي اين آنزيم‌ها در خون رها مي‌شوند. بنابر اين بالا رفتن اين آنزيم‌ها نشانه‌اي از تخريب سلول‌هاي كبدي است. دو آنزيم اول (ALT-AST) بيشتر نشان دهنده وضعيت سلول‌هاي كبدي و آلكالن فسفاتاز بيشتر نشان دهنده عملكرد و آسيب مجاري صفراوي به خصوص مجاري خارج كبدي است. سطح نرمال اين دو آنزيم در سيستم‌هاي متفاوت فرق مي‌كند و به طور كلي كمتر از 40 واحد بين‌المللي است. آلكالن فسفاتاز تا حد 300 براي بالغين و 1200 براي اطفال نرمال تلقي مي‌شود.

سطح آنزيم‌ها در هپاتيت حاد چگونه است؟

$ در هپاتيت‌هاي حاد ويروسي آنزيم‌ها تا حد 20 برابر نرمال و حتي بيشتر هم ممكن است بالا بروند كه اين امر عادي بوده ولي خود به خود پايين آمده و احتياج به پيگيري ندارد.

آنزيم‌ها در هپاتيت A (آ) تا چه مدت بالا مي‌مانند؟

$ انتظار بر آن است كه آنزيم‌ها طي 4 ماه به حد نرمال برگردند. ولي در مواردي تا 6 ماه و حتي بيشتر هم ممكن است بالا بمانند.

سطح آنزيم‌ها در فرد ناقل سالم چگونه است؟

$ فرد ناقل سالم مثل فرد عادي است. بنابر اين سطح آنزيم‌ها هم بايد نرمال باشد. در پيگيري دائمي فرد ناقل سالم سطح آنزيم‌هاي كبدي AST و ALT بررسي مي‌شود. در صورت بالا رفتن آنزيم‌ها حتي در حد 5/1 برابر نرمال فرد از حالت ناقل سالم خارج شده و احتياج به بررسي‌هاي بعدي دارد. بررسي سطح آنزيم‌ها آزمايشي نسبتاً ارزان بوده و كليدي قابل اطمينان براي بررسي كاركرد كبد است.

2ـ آلبومين:

مهمترين پروتئين خون بوده، توسط كبد توليد مي‌شود سطح نرمال آن در خون بين 5/3 تا 7 است. كاهش آن از حد 5/3 باعث خروج مايع از رگ و بروز ورم در پاها و آب آورده شكم مي‌شود. كمتر شدن سطح آلبومين از 5/2 از نشانه‌هاي درگيري شديد كبدي است.

3ـ گاماگلوبولين:

از ديگر پروتئين‌هاي كبدي است كه نشان دهنده وجود التهاب و عفونت مي‌باشد. حد نرمال آن 5/1 (تقريباً 20% پروتئين‌هاي خون) است. در صورتي كه ميزان گاماگلوبولين از اين حد بيشتر شود نشانه التهاب و فعاليت ويروس مي‌باشد.

4ـ زمان انعقاد خون (PT):

ساخت بعضي عوامل انعقادي بر عهده كبد است. اختلال كبدي و كاهش توليد اين عوامل باعث طولاني‌تر شدن زمان انعقاد و در نتيجه خونريزي مي‌شود. زمان انعقاد خون در شرايط آزمايشگاهي معمولاً در حد 13 يا 14 ثانيه طبيعي محسوب مي‌شود ولي چون عوامل محيطي تأثير زيادي بر اين زمان مي‌گذارند بجاي بررسي سطح مطلق PT، آن را با زمان انعقاد خون نرمال در همان شرايط مقايسه مي‌كنند. اين آزمايش شاخص خيلي معتبري براي بيماري‌هاي كبدي نيست.

5ـ بيلي روبين:

تخريب گلبول قرمز باعث آزاد شدن هموگلوبين و در مرحله بعدي قسمت پروتئيني آن يعني گلوبولين مي‌شود. گلوبولين طي عمليات خاصي به بيلي‌روبين تبديل مي‌شود. تجمع اين ماده و رسوب آن باعث ايجاد زردي مي‌شود. بيلي‌روبين برحسب وصل شدن به پروتئين خاصي در كبد به دو نوع مستقيم و غيرمستقيم تقسيم مي‌شود كه نوع اول قابل حل در آب و بنابر اين قابل دفع در ادرار است چون واكنش اين دو ماده در شرايط آزمايشگاهي با يكديگر متفاوت است براي آنها لفظ بيلي‌روبين مستقيم و غيرمستقيم (برحسب واكنش آزمايشگاهي) به كار مي‌رود. در بررسي‌هاي آزمايشگاهي مجموع بيلي‌روبين مستقيم و غيرمستقيم (بيلي‌روبين كل) و نيز بيلي‌روبين مستقيم به كار مي‌رود.

سطح نرمال بيلي‌روبين مجموعاً در حد 1 تا 5/1 و سطح بيلي‌روبين مستقيم در حد 2/0 تا 3/0 مي‌باشد. افزايش سطح بيلي‌روبين كل و نيز افزايش سطح بيلي‌روبين مستقيم از 20% بيلي‌روبين كل افزايش بيلي‌روبين تلقي شده و بايد پيگيري شود. در بيماري هپاتيت حاد سطح بيلي‌روبين كل معمولاً به 5/4 تا 5 مي‌رسد در فرد ناقل سالم در حد نرمال و در هپاتيت مزمن فعال مختصري افزايش يافته است. بيلي‌روبين براي بيماري‌هاي خوني و نيز بيماري‌هاي كيسه صفرا شاخص آزمايشگاهي مناسبي است. ولي براي بيماري هپاتيت بررسي مناسب و كليدي تلقي نمي‌شود.

6ـ نشانه‌هاي ويروسي:

نشانه‌هاي ويروس به دو دسته كلي تقسيم مي‌شوند يكي ذرات خود ويروس كه براي بدن عامل خاجي محسوب شده و اصطلاحاً آنتي‌ژن (Ag) ناميده مي‌شوند. واكنش بدن در مقابل هر عامل خارجي يا آنتي‌ژن توليد نوعي پروتئين خنثي كننده يعني آنتي‌بادي (پادتن) است. هر ويروس و آنتي‌ژني، آنتي‌بادي خود را دارد و اين آنتي‌بادي‌هاي خاصيت درماني و در بعضي موارد خاصيت مصونيت‌زايي دارند. گرچه از نظر تئوريك همه ويروس‌ها آنتي‌ژن دارند ولي در عمل همه آنتي‌ژن‌ها قابل شناسايي نيستند. برخي از ويروس‌ها هم بيش از يك آنتي‌ژن دارند كه در جاي خود به آنها اشاره مي‌كنيم.                                                                                       نوع آنتي‌بادي برحسب زمان درگيري متفاوت است بنابر اين برحسب نوع آنتي‌بادي مي‌توان درباره زمان درگيري اظهار نظر كرد. امروزه با پيشرفت دانش مي‌توان ذرات ژنتيكي ويروس را در خون يا بافت كبد جستجو كرد كه به آن (پي‌سي‌آر) (Polymerase Chain Reaction) PCR مي‌گويند. اين آزمايش در برخي آزمايشگاه‌هاي تخصصي انجام شده و هزينه بالايي دارد. به همين علت در خط دوم آزمايش‌ها قرار داشته و براي تأييد اختلالات يافت شده در آزمايش‌هاي ساده‌تر و ارزان‌تر به كار مي‌رود. در قسمت بررسي هر ويروس مجدداً درباره نشانه‌هاي ويروسي بحث خواهيم كرد.

 

آنتی‌اکسیدان و متابولیت

آنتی‌اکسیدان

آنتی اکسیدان‌ها (به انگلیسی: antioxidant) موادی هستند که از تشکیل رادیکال‌های آزاد در سلول‌ها جلوگیری می‌کنند. آنتی اکسیدان‌ها نقش مهمی در پیشگیری از سرطان دارند. لوتئین و زیگزانتین از مواد آنتی اکسیدانی هستند که در تخم مرغ وجود دارند.این مواد آنتی اکسیدان باعث جلوگیری از بروز آب مروارید می‌شوند. از آنتی اکسیدان‌های مهم بدن میتوان به ویتامین E اشاره کرد

 

متابولیت (به انگلیسی: Metabolite) واسط و محصولات دگرگشت می‌باشند. از این کلمه معمولا برای اشاره به مولکول‌های کوچک استفاده می‌شود

گویچه سرخ

گویچه سرخ

گویچهٔ سرخ، گلبول قرمز یا اریتروسیت‌ها (به انگلیسی: Red blood cell یا RBC) متداول‌ترین نوع یاخته‌های خونی است و در بدن مهره‌داران، نقش اصلی رساندن اکسیژن را، از شش‌ها (یا آبشش‌ها) به بافت‌ها، بازی می‌کند.

گلبول‌های قرمز سکه مانند(مقعر الطرفین)، کوچک و فاقد هسته و سایر اندامک‌ها است. به همین جهت تنها منبع برای تامین انرژی در آن فرآیند گلیکولیز است. در شرایط طبیعی قطر آن‌ها به طور متوسط ۷٫۵ میکرون می‌یاشد. اگر اندازهٔ سلول کوچک‌تر از ۶ میکرون باشد میکروسیت و اگر بزرگ‌تر از ۹ میکرون باشد، ماکروسیت نامیده می‌شود. حضور گویچه‌های قرمز با اندازه‌های مختلف در خون را آنیزوسیتوزیس (Anisicytosis) و حضورشان با اشکال مختلف در خون را پوی‌کیلوسیتوزیس (Poikilocytosis) می‌نامند که در حالات مرضی دیده می‌شوند. تعداد گویچه‌های قرمز در حالت طبیعی در خون زنان ۳٫۶ تا ۵٫۵ میلیون و در خون مردان ۴٫۱ تا ۶ میلیون در هر میکرولیتر می‌باشد. نسبت حجم سلول‌های خون به کل خون بر حسب درصد را هماتوکریت مینامند. این نسبت در زنان و مردان سالم و بالغ به ترتیب برابر ۴۵-۳۵ و ۵۰-۴۰ درصد است.

سیتوپلاسم گویچه‌های قرمز اسفنجی بوده و به وسیلهٔ غشاء پلاسمی قابل ارتجاعی احاطه شده تا این سلول بتواند تغییر شکل بدهد و از مویرگ‌های باریک عبور کند.

در سیتوپلاسم گلبول رنگدانه‌ای به نام هموگلوبین وجود دارد که پروتئینی آهن‌دار است. گلبول قرمز به وسیلهٔ هموگلوبین خود در جاهایی که تراکم اکسیژن زیاد باشد این آهن با اکسیژن ترکیب شده و اُکسی هموگلوبین را تشکیل می‌دهد و در جایی که تراکم اکسیژن کم باشد تجزیه شده و اکسیژن آزاد می‌کند. این خاصیت هموگلوبین در جابه‌جایی اکسیژن از شش‌ها به بافت‌ها بسیار سودمند است. عمر هر گلبول قرمز حدود چهار ماه است. بعد از این مدت گلبول در کبد تجزیه می‌شود و آهن موجود در کبد اندوخته می‌شودتراکم گلبول قرمز و عمر آن ۱۲۰ روز است.

تولید

اریتروسیت‌ها در دوران جنینی ابتدا در کیسه زرده و سپس در کبد، طحال، گره‌های لنفی و مغز استخوان ساخته می‌شوند. از حدود ۵ سالگی به بعد گلبول سازی فقط در مغز استخوان‌های پهن انجام می‌شود. عامل تنظیم کننده ساخت اریتروسیت‌ها پروتئینی یه نام اریتروپویتین است که بر اثر کاهش اکسیژن رسانی به بافت‌ها از کبد و کلیه‌ها ترشخ می‌شود. برای ساخت اریتروسیت‌ها وجود ویتامین ب۱۲ و همچنین اسید فولیک ضروری است. بنابراین کمبود آهن در یدن باعث نوعی کمخونی به نام آنِمی فقر آهن می‌شود.

عمر اریتروسیت‌ها در حدود ۱۲۰ روز است و بعد از آن غشای آنها سخت و شکننده می‌شود و وقتی پیر می‌شوند، در هنگام عبور از مویرگ‌های کبد و طحال آسیب می‌بینند و از بین می‌رونذ.

به فرایند تولید گلبول قرمز Erythropoiesis گویند. در صورت کاهش یافتن سطح اکسیژن در کلیه، کلیه هورمون اریتروپویتین را ترشح می کند و فرایند تولید گلبول قرمز به کار می افتد.

بیماری‌ها و اختلالات گویچه‌های سرخ

این اختلالات بسیار متنوعند از نقائص آنزیمی مانند فاویسم ، انواع کم خونی مانند کم خونی فقر اهن ، تالاسمی و سلول داسی شکل ، اختلالات شکل گویچه مانند اسفروسیتوز.

مغز استخوان

مغز استخوان

مغز استخوان راناستخوان متراکم دارای یک حفره مرکزی به نام مغز استخوان است که با آندوستئوم پوشیده شده است. در پیرامون استخوان ، پرده ضریع قرار دارد که کل استخوان را حفاظت می‌کند. استخوانهای اسفنجی دارای حفره‌های کوچک و بزرگ و سیستمهای هاورس ناقص هستند.

مغز استخوان بافت نرم و پررگی است که داربست آن را بافت رتیکولر پایه ریزی می‌کند و بر روی آن سلول‌های گوناگون خونی، خونساز و چربی قرار دارد. مغز استخوان حفره میانی استخوان‌های دراز و فضاهای میان ترابکولی استخوان‌های اسفنجی را پر می‌کند. مغز استخوان به دو صورت مغز قرمز و مغز زرد دیده می‌شود که یکمی بیشتر از سلول‌های خونساز پایه ریزی شده و بافت میلوئید نیز خوانده می‌شود و دومی بیشتر در بر گیرنده سلول‌های چربی است.

در مرحله جنینی و پس از زایش تا مرحله بلوغ همه استخوان‌ها در بر گیرنده مغز قرمز می‌باشند ولی در بزرگسالان مغز قرمز محدود به مهره‌ها، استخوان‌های جناغ، دنده‌ها و استخوان‌های جمجمه می‌باشد و در بقیه جاها با مغز زرد جایگزین می‌شود.

عملکرد مغز استخوان

اصولا تمام مغز استخوان‌های بدن تا دوران بلوغ خونسازی می‌کنند ولی مغز استخوان دراز پس از سن بیست سالگی به بافت چربی تبدیل شده و دیگر عمل خونسازی را انجام نمی‌دهد. از این پس تنها مغز استخوان‌هایی همانند مهره‌ها، جناغ سینه، دنده‌ها عمل خونسازی را انجام می‌دهند. کم کم که سن بسیار می‌شود قدرت سازندگی مغز استخوان نیز کاهش می‌یابد و در سنین پیری کم خونی کوتاهی نمایان می‌گردد. مغز استخوان به راستی جزء دستگاههای خون ساز بدن محسوب می‌شود.

در بزرگسالان اندام خونساز مغز استخوان است ولی در جنین جگر نیز به این کار اشتغال دارد. در چند هفته نخست زندگی جنین گلبول‌های سرخ در کیسه زرده ساخته می‌شوند و در میانه‌های آبستنی اندام اصلی سازنده گویچه سرخ جگر است. در همان سان شمار قابل ملاحظه‌ای گلبول قرمز نیز بدست طحال و غدد لنفاوی ساخته می‌شود. در ماه‌های پایانی آبستنی و پس از زایش گلبول‌های قرمز اساسا بدست مغز استخوان ساخته می‌شود.

سلول‌های مغز استخوان

در مغز استخوان سلول‌هایی به نام سلول‌های بنیادی چند ظرفیتی هست که دو نوع سلول از آنها جدا می‌شود.

■سلول‌های رده لنفوئیدی که لنفوسیت‌های نوع B و T را می‌سازند.

■سلول‌های رده میلوئیدی که این سلول‌ها در راه تکاملی خود تبدیل به چندین نوع سلول می‌شوند. این سلول‌ها از آن جهت که در پیرامون کشت توانا به پایه ریزی کلنی هستند به نام واحدهای کلنی ساز (CFU) شناخته می‌شوند این سلول‌ها بر این پایه‌اند:

■۱. سلول‌های کلنی ساز که رده مگاکاریوسیتی را می‌سازند و در پایان پلاکت‌ها را بوجود می‌آورند.

■۲. سلول‌های کلنی ساز که رده‌های گرانولوسیت و مونوسیت را می‌سازند.

■۳. سلول‌های کلنی ساز که رده ائوزینوفیلی را می‌سازند.

■۴. واحد کلنی ساز سازنده رده بازوفیلی.

■۵. واحد کلنی ساز که رده اریتروئیدی را می‌سازند. این سلول‌ها در پایان گلبول‌های قرمز را بوجود می‌آورند.

ادامه نوشته

پاپ اسمير و ضرورت انجام آن

پاپ اسمير و ضرورت انجام آن

پاپ اسمير روشي است که سبب تشخيص (و درمان زودرس) سرطان دهانه رحم مي شود. سرطان دهانه رحم سالانه بيش از صد هزار زن را در ايالات متحده امريکا مبتلا کرده و جان هزاران زن را مي گيرد. دستگاه توليد مثل زنان شامل مهبل (واژن)، رحم، لوله هاي رحم و تخمدان هاست که اين اعضا در داخل لگن بين مثانه و انتهاي روده بزرگ قرار گرفته اند. تخمدان ها دو کار اصلي انجام مي دهند؛ توليد هورمون هاي زنانه استروژن و پروژسترون و تخمک گذاري.

ادامه نوشته

آنکولوژی

آنکولوژی

آنکولوژی (Oncology) از واژهٔ کهن یونانی آنکوس (ὄγκος) به معنی توده، حجم یا تومور و پسوند لوژی (λογία) به معنی مطالعه می‌باشد. این علم شاخه‌ای از رشتهٔ پزشکی می‌باشد که در مورد تومورها و سرطان مطالعه می‌کند. یک پزشک حرفه‌ای که در این رشته مطالعه می‌کند، آنکولوژیست نامیده می‌شود. آنکولوژی با موارد زیر سر و کار دارد:

تشخیص هر نوع سرطان در یک شخص

معالجه (شامل عمل جراحی، شیمی درمانی، رادیو درمانی و هرگونه اقدام پزشکی دیگر)

پیگیری وضعیت بیمار سرطانی بعد از مداوا

و ...

ادامه نوشته

آرتريت

آرتريت

آرتریت (به انگلیسی: Arthritis) به معنی التهاب مفصل است . این التهاب و درگیری می تواند عاملی عفونی داشته باشد مانند آرتریت عفونی توسط استافیلوکوک طلایی و تب حاد روماتیسمی (استرپتوکوک) یا عاملی مزمن مانند آرتروز . آرتریت غیر عفونی در آرتریت روماتوئید ( روماتیسم مفصلی) و نقرس ، آرتریت ری اکتیو و استئوآرتریت نیز دیده می شود. آرتریت می تواند یک مفصل یا همزمان چند مفصل (پلی آرتریت) را درگیر کند . آرتریت می تواند در یک مفصل عودکننده (راجعه) باشد یا مرتب از مفصلی به مفصل دیگری تغییر مکان دهد (مهاجر) . گاهی آرتریت صبحگاهی است یعنی صبح‌ها موقع بیدارشدن از خواب مفصل خشک و دردناک است. معمولا مفصل درگیر دردناک ، متورم و ملتهب است و محدودیت حرکتی دارد. در آرتریت اغلب سطح مفصلی و غضروف مفصلی درگیر هستند.

درمان

درمان آرتریت بستگی به عامل ایجاد کننده دارد. معمولاً ورزشهای استقامتی سبک ، فیزیوتراپی و رژیم غذایی غنی از کلسیم بخشی ازدرمان را تشکیل می دهند. برای ناراحتی خفیف، استفاده از داروهایی نظیر آسپیرین ممکن است کافی باشد. در موارد شدید برای کاهش التهاب مفصلی از داروهای ضدالتهابی غیراستروییدی ، گاهی‌تزریق کورتون به داخل مفاصل مبتلا و بندرت داروهای سرکوبگر دستگاه ایمنی نظیر متوترکسات ممکن است استفاده شود. برای تخفیف درد مفصلی از گرم کردن مفصل استفاده کنید. برای این منظور استفاده از آب داغ، جریان‌های گردابی، لامپ‌های گرمایی، امواج ماوراء صوت یا دیاترمی همگی مؤثرند.

ادامه نوشته

التهاب

التهاب

آبسه پوست که در آن سرخی و ورم که از شناسه‌های التهاب هستند دیده می‌شود. حلقه‌های سیاه‌رنگ بافت‌های مرده به دور محل دچار چرک دیده می‌شود.

اِلتِهاب یا بَراَفروختگی پاسخ حفاظی بافت در برابر آسیب واردشده یا تخریب یاخته‌ها است.

التهاب نوعی پاسخ موضعی بدن است که به دنبال خراش، بریدگی، سوختگی و یا هر نوع آسیب بافتی دیگر بروز می‌کند و باعث تورم، قرمزی، گرمی، و خارش محل آسیب دیده می‌شود.

التهاب یک پاسخ فیزیولوژیک به محرک‌های گوناگون مانند عفونت و زخم‌های بافتی است که به سرعت ایجاد شده و پایان می‌یابد.

برانگیزاننده‌های التهاب می‌توانند میکروبیولوژیکی (باکتری، ویروس، قارچ) باشند یا شیمیایی (مواد حساسیت‌زا و غیره) یا جسمانی (گرما، پرتوهای یون‌ساز، پرتوهای فرابنفش و غیره). التهاب‌ها هم‌چنین ممکن است در پی واکنش‌های خودایمن بدن از حمله در رماتیسم پدید بیایند. بدن می‌کوشد از طریق التهاب عوامل آسیب‌زننده را برطرف کند و آسیب را ترمیم نماید.

داروهای ضد التهاب در فعالیت آنزیم‌هایی که موجب التهاب و تورم می‌شوند تاثیر می‌گذارد. عارضه التهاب به عوامل مختلف از جمله بیماری قلبی و سرطان ارتباط داده شده‌است.

یکی از اولین نتایج التهاب، مجزا کردن ناحیه آسیب دیده از باقیمانده بافت‌هاست. فضاهای بافتی و لنفاتیک در ناحیه ملتهب توسط لخته‌های فیبرینوژن مسدود می‌شوند و از این راه مایع به سختی در این فضا جریان می‌یابد. این مجزا کردن با دیوارکشی ناحیه آسیب دیده، انتشار باکتری‌ها یا محصولات سمی را به تأخیر می‌اندازد. شدت روند التهابی معمولاً متناسب با میزان آسیب بافتی است. برای نمونه باکتری‌های استافیلوکوک که بافت‌ها را مورد تهاجم قرار می‌دهند، سم‌های سلولی به‌شدت کشنده‌ای آزاد می‌کنند.

گونه‌ها

از انواع اصلی التهاب می‌توان به این گونه‌ها اشاره کرد:

ساده، ویژه، مزمن، حاد، بینابینی، چرکی، سمی، واکنشی، زایا، نزله‌ای، پارانشیمی، سروزی، ضربه‌ای، قرحه‌ای.

عوامل

سوختگی

حساسیت‌زاهای شیمیایی

یخ‌زدگی

مواد سمی

عفونت توسط بیمارگرها

زخم، سطحی یا نفوذی

واکنش ایمنی بدن در اثر بیش‌حساسی

پرتو یون‌ساز

اجسام خارجی هم‌چون خس و خاشاک

ادامه نوشته

بررسی ارتباط هورمون پاراتورمون سالم(iPTH)وپروتیین واکنشی زنجیره ای باحساسیت زیاد(hs-CRP)

بررسی ارتباط هورمون پاراتورمون سالم(iPTH)وپروتیین واکنشی زنجیره ای باحساسیت زیاد(hs-CRP)

● زمینه و هدف:

پروتیین واکنشی زنجیره ای (CRP) فاکتور التهاب مزمن و زمینه ساز آترواسکلروز در بیماران همودیالیزی است. مطالعات جدید نشان می دهند که افزایش سطح پاراتورمون سالم در اورمی می تواند باعث اختلال در متابولیسم چربی ها شود و یکی از عواملی که باعث تشدید آترواسکلروزیس در بیماران همودیالیزی میشود، همین اختلالات چربی هاست. این مطالعه به بررسی ارتباط پروتیین واکنشی زنجیره ای با حساسیت زیاد و پاراتورمون هورمون سالم با ضخامت انتیما- مدیای کاروتید در بیماران همودیالیزی می پردازد.

● روش بررسی:

در این مطالعه، سطح سرمی پروتیین واکنشی زنجیره ای با حساسیت زیاد، پاراتورمون هورمون سالم لیپوپروتیین آلفا، کلسترول، لیپوپروتیین با دانستیه بالا و پایین، کلسیم، فسفر و ضخامت انتیما- مدیای کاروتید ۳۰ بیمار با نارسایی مزمن کلیه که تحت همودیالیز هستند، بررسی گردید.

● یافته ها:

میانگین پروتیین واکنشی زنجیره ای با حساسیت زیاد (hs-CRP) در مردان ۴.۶۵ mg/dl و زنان ۶.۴ mg/dl، میانگین پاراتورمون هورمون سالم مردان ۶۵.۷ pg/dl و زنان ۷۴.۰۳ pg/dl بود. تفاوت معنی داری بین میانگین ضخامت انتیما- مدیای کاروتید راست و چپ بیماران دو جنس وجود نداشت (P>۰.۰۵). حال آنکه، رابطه مثبت و محکمی بین پروتیین واکنشی زنجیره ای با حساسیت زیاد، پاراتورمون هورمون سالم و ضخامت سالم و ضخامت انتیما- مدیای کاروتید بیماران همودیالیزی وجود دارد (P<۰.۰۰۱).

● نتیجه گیری:

با توجه به یافته ها می توان نتیجه گرفت که به خصوص با استفاده از پروتئین واکنشی زنجیره ای، آترواسکلروزیس در بیماران دیالیزی زودتر تشخیص داده می شود، بنابراین، می توان از مرگ و میر این بیماران در اثر حوادث قلبی کاست.

 

Coombs test

Coombs test

Coombs test (also known as Coombs' test, antiglobulin test or AGT) refers to two clinical blood tests used in immunohematology and immunology. The two Coombs tests are the direct Coombs test (also known as direct antiglobulin test or DAT), and the indirect Coombs test (also known as indirect antiglobulin test or IAT).

The more commonly used test, the Direct Coombs test, is used to test for autoimmune hemolytic anemia.

In certain diseases or conditions an individual's blood may contain IgG antibodies that can specifically bind to antigens on the red blood cell (RBC) surface membrane, and their circulating red blood cells (RBCs) can become coated with IgG alloantibodies and/or IgG autoantibodies. Complement proteins may subsequently bind to the bound antibodies. The direct Coombs test is used to detect these antibodies or complement proteins that are bound to the surface of red blood cells; a blood sample is taken and the RBCs are washed (removing the patient's own plasma) and then incubated with antihuman globulin (also known as "Coombs reagent"). If this produces agglutination of RBCs, the direct Coombs test is positive, a visual indication that antibodies (and/or complement proteins) are bound to the surface of red blood cells.

The indirect Coombs test is used in prenatal testing of pregnant women, and in testing blood prior to a blood transfusion. It detects antibodies against RBCs that are present unbound in the patient's serum. In this case, serum is extracted from the blood, and the serum is incubated with RBCs of known antigenicity. If agglutination occurs, the indirect Coombs test is positive.

Mechanism

Schematic showing the direct and indirect Coombs tests.

The two Coombs tests are based on the fact that anti-human antibodies, which are produced by immunizing non-human species with human serum, will bind to human antibodies, commonly IgG or IgM. Animal anti-human antibodies will also bind to human antibodies that may be fixed onto antigens on the surface of red blood cells (also referred to as RBCs), and in the appropriate test tube conditions this can lead to agglutination of RBCs. The phenomenon of agglutination of RBCs is important here, because the resulting clumping of RBCs can be visualised; when clumping is seen the test is positive and when clumping is not seen the test is negative.

Common clinical uses of the Coombs test include the preparation of blood for transfusion in cross-matching, screening for atypical antibodies in the blood plasma of pregnant women as part of antenatal care, and detection of antibodies for the diagnosis of immune-mediated haemolytic anemias.

Coombs tests are done on serum from venous blood samples which are taken from patients by venepuncture. The venous blood is taken to a laboratory (or blood bank), where trained scientific technical staff do the Coombs tests. The clinical significance of the result is assessed by the physician who requested the Coombs test, perhaps with assistance from a laboratory-based hematologist.

 

Direct Coombs test

The direct Coombs test (also known as the direct antiglobulin test or DAT) is used to detect if antibodies or complement system factors have bound to RBC surface antigens in vivo. The DAT is not currently required for pre-transfusion testing but may be included by some laboratories.

Examples of diseases that give a positive direct Coombs test

The direct Coombs test is used clinically when immune-mediated hemolytic anemia (antibody-mediated destruction of RBCs) is suspected. A positive Coombs test indicates that an immune mechanism is attacking the patient's own RBC's. This mechanism could be autoimmunity, alloimmunity or a drug-induced immune-mediated mechanism.

Examples of alloimmune hemolysis

■Hemolytic disease of the newborn (also known as HDN or erythroblastosis fetalis)

■Rh D hemolytic disease of the newborn (also known as Rh disease)

■ABO hemolytic disease of the newborn (the indirect Coombs test may only be weakly positive)

■Anti-Kell hemolytic disease of the newborn

■Rh c hemolytic disease of the newborn

■Rh E hemolytic disease of the newborn

■Other blood group incompatibility (RhC, Rhe, Kidd, Duffy, MN, P and others)

■Alloimmune hemolytic transfusion reactions

[edit] Examples of autoimmune hemolysis

■Warm antibody autoimmune hemolytic anemia

■Idiopathic

■Systemic lupus erythematosus

■Evans' syndrome (antiplatelet antibodies and hemolytic antibodies)

■Cold antibody autoimmune hemolytic anemia

■Idiopathic cold hemagglutinin syndrome

■Infectious mononucleosis

■Paroxysmal cold hemoglobinuria (rare)

Drug-induced immune-mediated hemolysis

■Methyldopa (IgG mediated type II hypersensitivity)

■Penicillin (high dose)

■Quinidine (IgM mediated activation of classical complement pathway and Membrane attack complex, MAC)

(A memory device to remember that the DAT tests the RBCs and is used to test infants for haemolytic disease of the newborn is: Rh Disease; R = RBCs, D = DAT.)

Laboratory method

The patient's red blood cells (RBCs) are washed (removing the patient's own serum) and then incubated with antihuman globulin (also known as Coombs reagent). If immunoglobulin or complement factors have been fixed on to the RBC surface in-vivo, the antihuman globulin will agglutinate the RBCs and the direct Coombs test will be positive. (A visual representation of a positive direct Coombs test is shown in the upper half of the schematic).

Indirect Coombs test

The indirect Coombs test (also known as the indirect antiglobulin test or IAT) is used to detect in-vitro antibody-antigen reactions. It is used to detect very low concentrations of antibodies present in a patient's plasma/serum prior to a blood transfusion. In antenatal care, the IAT is used to screen pregnant women for antibodies that may cause hemolytic disease of the newborn. The IAT can also be used for compatibility testing, antibody identification, RBC phenotyping, and titration studies.

Examples of clinical uses of the indirect Coombs test

Blood transfusion preparation

Main articles: blood transfusion and cross-matching

The indirect Coombs test is used to screen for antibodies in the preparation of blood for blood transfusion. The donor's and recipient's blood must be ABO and Rh D compatible. Donor blood for transfusion is also screened for infections in separate processes.

 

■Antibody screening

A blood sample from the recipient and a blood sample from every unit of donor blood are screened for antibodies with the indirect Coombs test. Each sample is incubated against a wide range of RBCs that together exhibit a full range of surface antigens (i.e. blood types).

■Cross matching

The indirect Coombs test is used to test a sample of the recipient's serum against a sample of the blood donor's RBCs. This is sometimes called cross-matching blood.

Antenatal antibody screening

The indirect Coombs test is used to screen pregnant women for IgG antibodies that are likely to pass through the placenta into the fetal blood and cause haemolytic disease of the newborn.

Laboratory method

The IAT is a two-stage test. (A cross match is shown visually in the lower half of the schematic as an example of an indirect Coombs test).

 

First stage

Washed test red blood cells (RBCs) are incubated with a test serum. If the serum contains antibodies to antigens on the RBC surface, the antibodies will bind onto the surface of the RBCs.

Second stage

The RBCs are washed three or four times with isotonic saline and then incubated with antihuman globulin. If antibodies have bound to RBC surface antigens in the first stage, RBCs will agglutinate when incubated with the antihuman globulin (also known Coombs reagent) in this stage, and the indirect Coombs test will be positive.

Titrations

By diluting a serum containing antibodies the quantity of the antibody in the serum can be gauged. This is done by using doubling dilutions of the serum and finding the maximum dilution of test serum that is able to produce agglutination of relevant RBCs.

Coombs reagent

Coombs reagent (also known as Coombs antiglobulin or antihuman globulin) is used in both the direct Coombs test and the indirect Coombs test. Coombs reagent is antihuman globulin. It is made by injecting human globulin into animals, which produce polyclonal antibodies specific for human immunoglobulins and human complement system factors. More specific Coombs reagents or monoclonal antibodies can be used.

Enhancement media

Both IgM and IgG antibodies bind strongly with their antigens. IgG antibodies are most reactive at 37°C. IgM antibodies are easily detected in saline at room temperature as IgM antibodies are able to bridge between RBC’s owing to their large size, efficiently creating what is seen as agglutination. IgG antibodies are smaller and require assistance to bridge well enough to form a visual agglutination reaction. Reagents used to enhance IgG detection are referred to as potentiators. RBCs have a net negative charge called zeta potential which causes them to have a natural repulsion for one another. Potentiators reduce the zeta potential of RBC membranes. Common potentiators include low ionic strength solution (LISS), albumin, polyethylene glycol (PEG), and proteolytic enzymes.

History of the Coombs test

The Coombs test was first described in 1945 by Cambridge immunologists Robin Coombs (after whom it is named), Arthur Mourant and Rob Race. Historically, it was done in test tubes. Today, it is commonly done using microarray and gel technology.

Serology

Serology

Serology is the scientific study of blood serum and other bodily fluids. In practice, the term usually refers to the diagnostic identification of antibodies in the serum.Such antibodies are typically formed in response to an infection (against a given microorganism), against other foreign proteins (in response, for example, to a mismatched blood transfusion), or to one's own proteins (in instances of autoimmune disease).

Serological tests may be performed for diagnostic purposes when an infection is suspected, in rheumatic illnesses, and in many other situations, such as checking an individual's blood type. Serology blood tests help to diagnose patients with certain immune deficiencies associated with the lack of antibodies, such as X-linked agammaglobulinemia. In such cases, tests for antibodies will be consistently negative.

There are several serology techniques that can be used depending on the antibodies being studied. These include: ELISA, agglutination, precipitation, complement-fixation, and fluorescent antibodies.

Some serological tests are not limited to blood serum, but can also be performed on other bodily fluids such as semen and saliva, which have (roughly) similar properties to serum.

Serological tests may also be used forensically, generally to link a perpetrator to a piece of evidence (e.g., linking a rapist to a semen sample).

Serological surveys

Serological surveys are often used by epidemiologists to determine the prevalence of a disease in a population. Such surveys are sometimes performed by random, anonymous sampling from samples taken for other medical tests.

نکاتی در باره آزمون های تشخیصی و تست های غربالگری

 

انتخاب روش های مناسب برای اندازه گیری
آزمون ها، سنجش ها یا آزمایش های پزشکی نظیر آنهایی که برای غربالگری عوامل خطر، تشخیص یک بیماری و یا
پیش بینی روند بیماری استفاده می شوند از موضوعات بسیار مهم تحقیقات علوم پزشکی هستند .
اگر نتایج این آزمون ها غلط باشند، نه تنها کمک کننده نیستند، بلکه گمراه کننده هم خواهند بود .این آزمایش ها که معمولاً پرهزینه هستند نقش اساسی در درمان و پیش گیری ایفا می کنند. به همین علت، به معیارهاییجهت انتخاب مناسب هر کدام از این روش ها نیازمندیم.

غربالگری چیست؟
غربالگری عبارت است از پیدا کردن و یا تجسس افرادی (یا عوامل خطرزا در افراد )که هنوز متوجه بیماری خود نشده اند و جهت درمان بیماری خود اقدامی نکرده اند .غربالگری شامل انجام آزمایش هایی برای شناسایی این افراد است.

Screening and Diagnostic Tests
-در آزمایش غربالگری افراد سالم یا بظاهر سالم آزمایش می شوند، در حالیکه در تست تشخیصی آزمایش روی افراد دارای علائم بیماری انجام می شو د. 

-هدف از آزمایش غربالگریST شناسایی افراد بظاهر سالم از افراد واقعاسالم است ولی هدفDTمشخص کردن علت علائم است . 

 - آزمایش غربالگری بر عکس DT معمولا روی عده نسبتا زیادی از افراد یا گروههای جمعیت انجام می شود .

-ایده آل آن است که آزمایش STارزان-ساده - و سریع باشد و حداقل ناراحتی را برای افراد ایجاد کند
ولی این ملاحظات در موردDTزیاد مهم نیست.
- در مقایسه باDT مقدار مثبت کاذب درSTزیاد مهم نیست . زیرا افراد
 مجددا توسط تست های دقیق تر آزمایش می شوند .(سهم مثبت ها درDT
خیلی بیشتر است لذا در ST خیلی از مثبت ها ممکن است مثبت کاذب 
باشند )

 

تستRF به روش RA Latex

تستRF به روش RA Latex

کاربرد:

این تست به منظور تشخیص سرولوژیک بیماری آرتریت روماتوئید به کار می رود.در سرم بیماران مبتلا به ارتریت روماتوئید پروتئین های غیر طبیعی متعددی وجود دارد که به علت رابطه نزدیک آنها با بیماری مجموعا به نام فاکتور های روماتوئیدی نامیده می شوند.این پروتئین ها عمدتا متعلق به رده IgM ایمنوگلبولینها می باشند ولی امروزه فاکتورهای روماتوئیدی کلاس IgG ، IgA و همچنین IgE نیز شناخته شده اند.این آنتی بادی ها نوعی انتی گلبولین هستند.زیرا عمدتا در مقابل IgG واکنش می دهند.بنا به این تعبیر می توان آنها را آنتی-آنتی بادی یا اتو آنتی بادی به حساب آورد.

وجود فاکتور های روماتوئیدی در سرم منحصرا به بیماری ارتریت روماتوئید نمی باشد.بلکه در بسیارس از بیماری های عفونی مانند اندوکاردیت باکتریایی حاد،برونشیت،آسم،فیبروزریوی،...وبیماری هایی چون مالتیپل مایلوما،لوپوس،اریتروماتوز،سندروم شوگرن،سارکوئیدوز،سیروز کبدی و .. مشاهده می شود.

آنتی ژن مورد استفاده:

معرف RA Latex - در این آزمون سرم بیمار را با ذرات پلی استیرن لاتکس پوشیده از IgG  انسان مجاور می کنند.

در صورت وجود IgM-RF ذرات لاتکس-گلبولین تجمع یافته و آگلوتیناسیون مشاهده می شود

اساس آزمایش:

اساس این آزمون آگلوتیناسیون پاسیو لاتکس می باشد

تفسیر آزمایش:

تجربه نشان داده است کهن روش کیفی اسلایدی هنگامی که سرم فاقد فاکتور روماتوئیدی می باشد بهتر از روش لوله جواب می دهد.در صورتیکه در صورت وجود تیتر پایین فاکتور روماتوئیدی ، روش لوله بهتر جواب می دهد.تیتر فاکتور روماتوئیدی کمتر از 1:20 منفی قلمداد می شود.تیتر 1:20 تا 1:40 مشکوک و تیتر 1:80 و بالاتر مثبت می باشد.

روش های معمول آزمایشگاهی قارد به تشخیص فاکتور روماتوئیدی در سرم حدود 20% از بیماران مبتلا به ارتریت روماتوئیدی نمی باشند.بنابراین منفی شدن این ازمون دلالت بر سالم بودن قطعی شخص نمی کند.حدود1-4 % افراد طبیعی با روش لاتکس-گلبولین از نظر فاکتور روماتوئیدی مثبت می شوند.درصورتیکه این نسبت با روش رز-والر تنها 1% می باشد.پس ازمون رز-والر مثبت کاذب کمتری دارد.

تفسیر نتایج آزمون، هنگامی که تیتر فاکتور روماتوئیدی بالا باشد ، چندان مشکل نیست ولی در صورت پایین بودن تیتر آن تفسیر با مشکل مواجه می شود به همین دلیل همیشه تفسیر بایستی با توجه به علائم و شواهد فیزیکی و بالینی صورت گیرد.

موارد مثبت و منفی کاذب :

-وجود فاکتورهای روماتوئیدی نهفته و یا فاکتورهای روماتوئیدی غیر آگلوتیناسیون ( از کلاس هایی غیر از IgM پنتامر)

-در ماه های اولیه بیماری ممکن است فاکتور روماتوئیدی در سرم مشاهده نشود ولی در مایع مفصلی ملتهب این فاکتور موجود می باشد.

-حرارت دادن ناقص سرم جهت غیر فعال کردن کمپلمان ( باقی ماندن C1q در سرم و آگلوتیناسیون کاذب ذرات لاتکس

-انعقاد ناقص خون بیمار و باقی ماندن فیبرینوزن در سرم که میتواند موجب آگلوتیناسیون کاذب ذرات لاتکس گردد

-اگر PH بافر و آنتی ژن کمتر از 2/8 شود ( در صورت نگهداری غلط) به علت چسبندگی گاماگلبولینها به یکدیگر ، آگلوتیناسیون بروز می نماید.

-وجود بیماری هایی به جز ارتریت روماتوئید که در آن ها فاکتورهای روماتوئیدی مثبت می شود.

 

ادامه نوشته

آگلوتینه شدن

آگلوتینه شدن

در واکنش آگلوتینه شدن آنتی‌ژن‌ها به صورت نامحلول(ذره‌ای) یا توده‌هایی از آنتی ژن-آنتی‌کور ظاهر می‌گردند.

حال به این دلیل که این ترکیب‌های آنتی ژن-آنتی کور نسبت به ذرات آنتی ژن سریعتر توسط فاگوسیت‌ها گرفته می‌شوند، پس باعث زدودن آنتی ژن از خون می‌گردند. این واکنش به واکنش راسب شدن(از لحاظ اصول واکنش) شباهت دارد.

واکنش آگلوتینه شدن در هنگام بارداری

در بارداری‌هایی که Rh خون مادر منفی و Rh خون جنین مثبت باشد، به علت ورود مقداری از آنتی ژن‌های Rh خون جنین به خون مادر پادتن‌های ضد Rh در بدن مادر تولید می‌شوند و با عبور از جفت موجب آگلوتینه شدن خون جنین می‌شود. این واکنش از حاملگی دوم به بعد رخ می‌دهد.

 

ادامه نوشته

ایمنی‌شناسی

ایمنی‌شناسی یا ایمونولوژی یکی از شاخه‌های زیست‌شناسی است که به بررسی انواع واکنش ایمنی جانداران در برابر آنتي ژن‌هاي بیگانه و روند ایجاد مصونیت در برابر عوامل بیماریزا می‌پردازد.

ایمونولوژی علم شناخت، بررسی و اثبات سیستم‌های دخیل در ایمنی بدن است. سیستم ایمنی بدن سیستمی پیچیده و در نهایت دقت می‌باشد که شامل اعضاء متنوع، با عملکردی متفاوت و مرتبط می باشند که در صورت کوچکترین تداخل و ناهماهنگی در انجام وظایف اعضاء آن امکان پیدایش اختلالات و ظهور عوارضی وخیم و بعضا غیر قابل برگشت وجود دارد. از جمله اعضاء اصلی و فرعی این سیستم می توان به سلولها (مانند لنفوسیتها ، مونوسیتها ، ماکروفاژها و سلولهای فرعی و تخصصی دیگر) ، بافت ها (بافتهای لنفاوی ، بافت پوششی و ...) و مولکول‌های محلول در خون (مانند آنتی بادی ها، کمپلمان و سایتوکاینها و ... ) اشاره کرد.

بیوشیمی بالینی

دید کلی

اینک در عصر تسخیر فضا و پیوند اعضا ، بیوشیمی یکی از پیشرفته‌ترین علومی است که دنیای بی‌جان شیمی را را با دنیای زیست شناسی پیوند داده و ثابت کرده است که بسیاری از بیماریها حتی بازتابهای روانی ، نتیجه تغییرات شیمیایی مواد تشکیل دهنده بدن انسان است و فیزیو پاتولوژی این مواد و ارگانهای وابسته به شناخت بیماریها و درمان آنها کمک شایانی می‌کند.

امروزه دانش جدید بیوشیمی بالینی به مثابه چراغ پرفروغی ، فرا راه پزشکان در شناخت بسیاری از بیماریها قرار گرفته است. پیشرفتهای تکنیکی و فنی در اندازه‌گیری
آنزیمها ، هورمونها ، الکترولیتها و متابولیتهای با مقادیر کم و رابطه انکار ناپذیر تغییرات این مواد با ایجاد بیماریهای گوناگون وسعت بی‌نظیری به این رشته از علوم پزشکی داده است.

آب مورد استفا ده در آزمایشگاههای بالینی

آب بر حسب درجه خلوص و نوع آن که در آزمایشگاهها مصرف می‌شوند عبارتند از: آب معمولی ، آب مقطر ، آب دیونیزه و آب استریل . برای حل نمودن سرمهای تجارتی که جهت کنترل بکار می‌روند، ساختن محلولهایی استاندارد ، محلولهای مورد آزمایش الکترولتها و رقیق نمودن سرم بیماران باید از آب دیونیزه استفاده کرد. آبی که در آزمایشگاههای تشخیص طبی بکار می‌رود باید دارای خواص زیر باشد: فلزات سنگین آن از 0.01 میلیگرم در لیتر بیشتر نباشد و PH آن بین 7 - 6 باشد.

ریاضیات در بیوشیمی بالینی

نوشتن جواب آزمایشات با ارقامی که ارزش دارند مساله مهمی در کار آزمایشگاههای تشخیص طبی می‌باشد. بطور کلی بیوشیمی کلینیکی ، نوشتن جواب آزمایشها با حذف ارقام بدون ارزش با توجه و اندازه آن آزمایش صورت می‌گیرد. مثلا در نوشتن جواب آزمایشهای گلوکز ، کلسترول و اوره می‌توان ارقاع اعشاری را حذف کرد. ولی در گزارش دادن نتایج اندازه‌گیری کراتین و پتاسیم ، اعداد اعشاری نیز باارزش هستند و نباید حذف یا کامل شوند.

جمع آوری و نگهداری نمونه‌ها

جمع آوری و نگهداری نمونه‌ها یکی از مهمترین کارهای اولیه آزماشیگاه کلینیکی است. گرفتن خون با وسایل تمیز استریل ، جمع آوری و دقت در نوشتن نام بیمار ، زمان گرفتن نمونه ، نمره گذاری لوله ، استفاده از مواد ضد انعقاد مناسب و سانتریفوژ کردن به موقع خون از اعمالی است که از بسیاری از اشتباهات اساسی آزمایشگاه جلوگیری می‌کند.

لوازم شیشه‌ای آزمایشگاه

لوازم شیشه‌ای که در آزمایشگاههای تشخیص طبی وجود دارند عبارتند از: لوله آزمایش ، پی‌پت ، بورت ، بالن ژوژه ، قیف و ... . جنس شیشه بسیار مهم بوده و برای کاربرد آنان باید اطلاعاتی در این زمینه داشت. پیپت برای نقل انتقال محلولها با حجم معین بکار می‌رود. بورت برای اندازه‌گیری حجمها بکار می‌رود. با داشتن بهترین تکنسینها ، بدون داشتن وسایل نمی‌توان جوابهای درستی به دست آزمایش شونده داد.

جدا کردن پروتئینهای پلاسما

در برخی از آزمایشهای بیوشیمی ، وجود پروتئین ، ایجاد کدورت ، رسوب ، تعلیق مواد و تداخل در عده‌ای از واکنشهای شیمیایی می‌نماید. به همین جهت در انجام آن سری از آزمایشها در خون ، ادرار و مایع نخاعی لازم است. پروتئینها را می‌توان به طرق مختلفی جدا کرد. مثل جذب آن بوسیله کائولن ، میکرودیفوژن ، دیالیز نمودن ، اولترافیلتراسیون و یا دناتوره کردن بوسیله حرارت که اینها روشهای فیزیکی هستند. از طریق شیمیایی نیز می‌توان پروتئینها را رسوب داد مانند استفاده از واکنش بین آنتی ژن و آنتی کور.

روشهای آزمایشگاهی

روشهای بسیاری در آزمایشگاهی تشخیص طبی وجود دارد از روشهای مورد استفاده در آزمایشگاهها می‌توان موارد زیر انجام برد: تجزیه وزنی ، تجزیه حجمی ، سنجش کدورت ، اسپکتروفوتومتری ، فیلم فوتومتر ، فلوئورومتر ، الکتروفورز ، کروماتوگرافی و ... .

آزمایشهای فعالیت کلیوی

عمل کلیه‌ها خارج نمودن مواد زیر از بدن و حفظ و جذب دوباره بعضی از مواد حیاتی مثل الکترولیتها می‌باشد. بیماریهای کلیوی به سه دسته تقسیم می‌شوند: بیماریهایی که مستقیما به اعمال کلیه‌ها مربوط نمی‌شوند، بیماریهای مربوط به کلیه‌ها و بیماریهای که بعد از خروج ادرار از کلیه‌ها اتفاق می‌افتد مانند غده‌های سرطانی مثانه. آزمایشهایی که در آزمایشگاههای تشخیص طبی برای سنجش فعالیت کلیه انجام می‌شود به قرار زیر است، آزمایشهای مربوط به میزان تصفیه گلومرولی ، آزمایشهای مربوط به فعالیت لوله‌های نفرون و آزمایشهای تجزیه کامل ادرار.

آزمایشهای کبدی

اعمال کبد به صورت زیر است: ساختن بسیاری از مواد مهم بدن مثل پروتئینها ، کلسترول ، اوره و ... ، ساختن فاکتورهای انعقاد خون ، ذخیره نمودن بعضی از مواد مثل گلیکوژن ، غیر سمی نمودن بعضی از مواد متابولیزمی و داروها . آزمایشهایی که در مورد عملکرد کبد انجام می‌شود به صورت زیر است: اندازه‌گیری بیلی‌روبین پلاسمای خون ، تشخیص بیلی‌روبین ادرار ، اندازه ‌گیری اوربیلی‌نوژن در ادرار و مدفوع ، سنجش آمونیاک و اوره خون و سایر مایعات بدن ، آزمایشهای فلوکولاسیون ، سنجش مقدار آنزیمهای آلکالین فسفاتاز و آلدولاز و آنزیمهای دیگر.

آزمایشهای مربوط به الکترولیتها

زندگی یک سلول زنده در رابطه با متابولیزم آب و الکترولیتها ، بستگی به سه عامل مهم دارد: تنظیم PH و یا در حقیقت ثابت نگهداشتن رابطه بین اسید و باز مایعات بدن ، تنظیم مقادیر کاتیونها و آنیونها در مایعات بدن و تنظیم فشار اسمزی مایعات بدن. اندازه ‌گیری الکترولیتهای بدن ارزش حیاتی داشته و باید در کمال دقت و درستی انجام شود. لوله‌های نمونه برداری ، ظروف آزمایش باید تمیز و عاری از هر نوع آلودگی باشند. آزمایشهایی که در مورد الکترولیتها صورت می‌گیرد، عبارتند از: آزمایش اندازه ‌گیری سدیم ، پتاسیم ، فسفر ، کلر ، بی‌کربنات ، فشار اکسیژن ، فشار دی‌اکسید کربن و ... .

ارتباط بیوشیمی بالینی با سایر علوم

بیوشیمی بالینی علم در حال رشدی است که با بسیاری از علوم ارتباط دارد از جمله است: زیست شناسی ، شیمی ، پزشکی ، علوم آزمایشگاهی