سالروز میلاد دانشمند بزرگ وطبیب برجسته جهان اسلام حکیم ابن سینا مبارک!!
سالروز میلاد دانشمند بزرگ و طبیب برجسته جهان اسلام
حکیم ابوعلی سینا وروز پزشک گرامی باد
سالروز میلاد دانشمند بزرگ و طبیب برجسته جهان اسلام
حکیم ابوعلی سینا وروز پزشک گرامی باد
يافتههاي تحقيق استاد ايراني دانشگاه بركلي و همكارانش نشان ميدهد سلولهاي سالم پستان با مکانيزم ذاتي دفاعي که با توليد IL25 ايجاد ميکنند به نابودي سلولهاي سرطاني كمك ميكنند.
به گزارش سرويس پژوهشي ايسنا منطقه علوم پزشکي تهران، پژوهشي جديد نشان داد سلولهاي سالم بافت پستان يک نوع پروتيين ضد سرطاني به نام اينترکولين 25 يا IL25 ترشح ميکنند که موجب تخريب سلولهاي بدخيم خطرناک و جدا شدن سلولهاي سرطاني از سلولهاي سالم ميشود.
دکتر مينا بيسل، محقق ايراني دانشگاه بركلي و سرپرست گروه تحقيق گفت: IL25 در حال حاضر به عنوان دارنده يک نقش مهم در واکنشهاي سيستم ايمني به التهابات شناخته ميشود.
وي افزود: ما طي اين بررسي دريافتيم که سلولهاي نرمال پستان يک مکانيزم دفاعي ذاتي را در برابر سلولهاي سرطاني بوسيله توليد IL25 ايجاد ميکنند که با قدرت سلولهاي سرطاني را از بين ميبرند، اين اتفاق اين فرض را که دريافت کنندههاي IL25 ممکن است يک هدف مناسب براي درمان سرطان پستان باشند را تقويت ميکند.
محققان متذکر شدند براي مقابله با سلولهاي سرطاني دانستن اين نکته ضروري است که همان طور که سلولها در بافت فضاي متفاوتي را ايجاد ميکنند، ريز ساختار محيطي که آنها را احاطه کرده نيز بايد به خوبي سازماندهي شده باشد تا رشد سالم و باقي ماندن آنها را تامين کند.
در اين مطالعه محققان همچنين دريافتند: دليل اينکه IL 25 تنها روي سلولهاي سرطاني اثرگذار است و هيچ اثري روي سلولهاي سالم ندارد، وجود دريافت کنندههاي IL25 بر روي سلولهاي سرطاني و نبود آنها بر روي سلولهاي سالم است.
به هر حال محققان معتقدند با مطالعه روي پروتيين IL25 و يا هر پروتييني که از سلولهاي سالم ترشح ميشود و قادر به از بين بردن سلولهاي سرطاني است، ميتواند درمان مناسبي براي سرطان پستان باشد.
به گزارش ايسنا، مينا بيسل در تهران متولد شده و در جواني با كسب بورسيه به ايالات متحده رفته و پس از تحصيل در رشتههاي شيمي، بيوشيمي و باكتريشناسي در سال 1969 در مقطع دكتري رشته ميكروبيولوژي و ژنتيك مولكولي دانشكده پزشكي دانشگاه هاروارد فارغالتحصيل شده است.
وي در سال 2007 به دليل نتايج جالب توجه مطالعاتش در زمينه توانايي زيرمحيطهاي تغييرات سلولي، تبديل شدن آنها به تومورها و امكان استفاده از يك سلول سرطاني براي رفتارهاي عادي سلولها جايزه «پزكولر» از معتبرترين جوايز علمي جهان در زمينه زيست شناسي را كسب كرده است.
اين دانشمند زن ايراني كه مدتي رياست انجمن بيولوژي سلولي آمريكا را برعهده داشته، در طول سالها تحصيل و فعاليت علمي خود جوايز متعدد ديگري از جمله اولين جايزه Joseph Sadusk براي تحقيقات سرطان پستان(1985)، Guggenheim Fellow، ASCB Women in Cell Biology Career Recognition Award، E.O. Lawrence Award، (Innovator Award in Breast Cancer (2002، Komen Foundation Brinker Award را دريافت كرده است.
خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
محققان آلماني در پژوهش جديدي نشان دادهاند كه ميتوان از توانايي بويايي سگها براي تشخيص نشانههاي اوليه سرطان ريه استفاده كرد.
به گزارش سرويس علمي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اين پژوهش كه توسط محققان بيمارستان شيلهرهوئه در آلمان انجام شده، اولين مطالعه از اين دست براي كشف اين توانايي سگها محسوب ميشود.
پژوهش جديد به دنبال اين مسأله است كه شايد بتوان از سگها براي شناسايي يك ترکيب آلي فرار در بازدم بيماران استفاده كرد.
شيوههاي كنوني تشخيص، چندان قابل اطمينان نبوده و دانشمندان در حال تلاش براي استفاده از نمونههاي بازدم بيماران درآزمايشهاي آينده هستند.
اين شيوه بر شناسايي ترکيبات آلي فرار كه به وجود سرطان مرتبط هستند، تكيه دارد. اگرچه كاربردهاي فناوري مختلف بسياري ايجاد شدهاند، اما اين شيوه هنوز براي كاربري در سطح باليني سخت است چرا كه بيماران نبايد پيش از آزمايش سيگار كشيده يا غذا خورده باشند.
همچنين تحليل نمونهها زمان زيادي برده و خطر تداخل زيادي وجود دارد. به اين دلايل هنوز ترکيبات آلي فرار خاصي براي سرطان ريه شناسايي نشدهاند.
اين محققان در آزمايشهاي خود از بيماران مبتلا به سرطان ريه، بيماري ريوي انسدادي مزمن و افراد سالم استفاده كرده و سپس سگهايي را كه به اين منظور آموزش داده بودند مورد استفاده قرار دادند.
اين سگها توانستند 71 نمونه از 100 نمونه ممكن سرطان ريه را شناسايي كنند. آنها همچنين 372 نمونه از ميان 400 نمونه سالم را نيز توانستند به درستي تشخيص دهند.
اين آزمايشها نشان داد كه نشانههاي ثابت اين بيماري در تنفس انسان وجود داشته و حتي با وجود نمونه تنباكو يا غذا، قابل تشخيص است.
سرطان ريه، دومين شكل متداول سرطان در مردان و زنان در اروپا و ساير جهان بوده و ساليانه باعث مرگ 340 هزار تن در اروپا ميشود. اين بيماري همچنين عامل رايجترين مرگ سرطاني در سراسر جهان به شمار ميرود، از علائم خاصي برخوردار نبوده و تشخيص زودهنگام آن گاه به طور تصادفي صورت ميگيرد.
خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: پژوهشي
پژوهشگران دانشکده داروسازي دانشگاه علوم پزشکي تبريز، دانشگاه علوم پزشکي شيراز و يك شرکت داروسازي موفق به طراحي نانوواکسني براي جلوگيري از بيماري سالک شدند.
به گزارش سرويس پژوهشي ايسنا، دکتر محمدعلي دانش، دانش آموخته مقطع دكتري داروسازي صنعتي دانشکده داروسازي دانشگاه علوم پزشکي تبريز در مورد اين پژوهش اظهار كرد: هدف پژوهش، طراحي يک نانوواکسن عليه بيماري ليشمانيازيس است که به سه فرم پوستي، مخاطي و احشايي بروز ميكند و فرم پوستي آن را سالک مينامند.
وي افزود: ليشمانيازيس، يک بيماري انگلي صعبالعلاج است و طبق تخمين سازمان بهداشت جهاني (WHO)، حدود 12 ميليون نفر در دنيا به ليشمانيازيس مبتلا هستند و سالانه 60 هزار نفر از آنها ميميرند. ليشمانيازيس در مناطق حارهاي و نيمه حارهاي (مانند ايران) و جنوب اروپا ديده ميشود. موارد زيادي از عفونت همزمان ايدز و ليشمانيازيس نيز گزارش شده که آمار تلفات را بهصورت چشمگيري افزايش ميدهد.
دانش گفت: در اين پروژه، آنزيم نوترکيب سوپر اکسيد ديسموتاز انگل ليشمانيا «SODB1»، که به وسيله بخش ايمنيشناسي دانشگاه علوم پزشکي شيراز ساخته شده است، بهعنوان آنتيژن در نانوذرات کايتوزان بارگذاري شد و از روش خاصي به نام Ionotropic Gelation براي تهيه نانوذرات حاوي آنتيژن استفاده شد. فاکتورهايي مانند اندازه، شکل ذره و ميزان بارگذاري به منظور انتخاب بهترين فرمول براي مطالعات ايمنيشناسي مورد توجه قرار گرفت.
وي افزود: در نهايت، به منظور ارزيابي خواص ايمنيشناسي واکسن توليد شده، مطالعات حيواني روي موش BALB/c انجام شد. با توجه به اينکه ليشمانيازيس يک عفونت درون سلولي است، فقط ايمني سلولي(فعاليت سلولهاي بيگانهخوار) عليه آن موثر است و فعاليت ايمني همورال باعث تشديد بيماري ميشود. پس از تزريق و خونگيري، آنتيباديهاي IgG2a و IgG1 که به ترتيب نشانگر ايمني سلولي و ايمني همورال هستند، در سرم موش به روش ELISA که از روشهاي ايمنيشناسي بسيار حساس و دقيق براي تشخيص کمي و کيفي آنتي بادي است، تعيين مقدار شد.
پژوهشگر طرح درباره ديگر نتايج اين تحقيق خاطرنشان كرد: نتايج حاکي از آن است که کايتوزان قادر است ايمنيزايي SODB1 را در جهت ايمني سلولي افزايش دهد. اين کار از طريق افزايش سايز آنتيژن براي تحريک بهتر سيستم ايمني و همچنين از طريق نقش ادجواني(کمکي) کايتوزان انجام ميشود. تزريق 3 دوزي و تک دوزي نانوذرات حاوي SODB1 در تحريک ايمني سلولي نتايج يکساني را نشان ميدهند که بالاتر از ساير گروهها است.
دانش تصريح كرد: اين نتايج امکان ساخت يک نانوواکسن تک دوز عليه ليشمانيازيس و عفونتهاي تک ياختهاي مشابه بهدليل تشابه SODB1 در انگلهاي تک ياختهاي را ميسر ميكند. فرمولاسيون SODB1 در نانوذرات کايتوزان، سبب افزايش پايداري اين آنتيژن در فرايندهاي توليد، حمل و نقل، عمر قفسهاي و حتي هنگام تزريق ميشود.
به گفته دانش، تاکنون واکسن موثري عليه ليشمانيازيس تاييد نشده است و پژوهش حاضر اميد تازهاي را در اين زمينه ايجاد ميکند.
مدير آزمايشگاههاي کنترل کيفيت شرکت داروسازي اکسير با بيان اين مطلب که کايتوزان به کار رفته براي ساخت نانوذرات نسبت به پليمرهاي ديگري که براي ساخت نانوذرات به کار ميروند بيخطرتر، ارزانتر و کاملا زيستسازگار و زيست تخريبپذير است، افزود: روشي که در اين پژوهش براي ساخت نانوذرات به کار برده شد، يک فرايند ملايم و کم تنش است که براي بارگيري موثر پروتيينها و ساير مواد حساس در نانوذرات مناسب است.
وي، گام بعدي تحقيقاتشان را ادامه مطالعات حيواني و استفاده از ادجوانتهاي ديگر در کنار کايتوزان و اندازهگيري ساير نشانگرهاي ايمني سلولي عنوان و تصريح کرد: ورود يک دارو (واکسن) جديد به بازار حداقل 12 سال زمان نياز دارد و بايد مراحل مختلف تستهاي حيواني و انساني را بگذراند و به تاييد يکي از سازمانهاي بينالمللي برسد که البته حمايتهاي سازمان جهاني بهداشت در اين زمينه ميتواند مؤثر باشد؛ زيرا اين بيماري بيشتر در کشورهاي در حال توسعه ديده ميشود و کمتر مورد توجه شرکتهاي بزرگ داروسازي دنيا است.
جزييات اين پژوهش که در قالب رساله PhD دکتر محمدعلي دانش با راهنمايي دکتر محمدي ساماني از دانشگاه علوم پزشکي شيراز و دکتر جواد شکري از دانشگاه علوم پزشکي تبريز، مشاوره استاد برزگر جلالي از دانشگاه علوم پزشکي تبريز و دکتر کمالي سروستاني و همکاري دکتر سميعي و دکتر يگانه از دانشگاه علوم پزشکي شيراز انجام شده در مجله International Journal of Nanomedicine (جلد 6، صفحات 842-835، سال 2011) منتشر شده است
تاریخ: ۱۳۹۰/۵/۲۵ | ساعت: ۱۴:۱۹
منبع: خبرگزاری برنا
گروه علمی: متخصصان کانادایی در حال انجام مطالعات خود بر روی بیماری «ام اس» MS هستند. آنها در این تحقیقات از فرضیههای مطرح شده قبلی توسط محققان ایتالیایی استفاده میکنند.
بر اساس گزارش کانادین پرس، دانشمندان ایتالیایی رگهای باریک گردن را عامل بروز بیماری اسکلروز چندگانه یا «ام اس» میدانند.
پائولو زامبونی (Paolo Zamboni) متخصص ایتالیایی این فرضیه را مطرح کرده است که کاهش جریان خون در رگها موجب رسوب آهن در مغز شده و همین امر منجر به ضایعات عصبی مانند «ام اس» میشود.
«زامبونی» بر این باور است که باز کردن رگهای گردن با استفاده از بالن آنژیوپلاستی موجب کاهش علایم این بیماری میشود.
دانشمندان کانادایی در آزمایشات خود در حال بررسی صحت و یا عدم صحت این فرضیه هستند.
ترم چهارهم به پایان رسیدو دیگه ترم بعد ترم پنجمی میشیم وسال آخر .این ترم هم به یاری خدا با موفقیت پشت سر گذاشتیم خیلی ترم سختی بود 20 واحد دروس اختصاصی برداشته بودیم انگل/ خون/ قارچ/ بیوشیمی /ویروس/فارما/ایمنوهماتوواقعا خیلی سخت بود ولی با خواست خدا همشون پاس شد بعضی با نمره های خوب بعضی هم بد.استادا این ترم نسبتا خوب بودند ولی بیوشیمی نا انصافی کرد ویکی دو نمره از ما کم کرد ولی بیخیال آخرش پاس شد.
حال دیگه واسه ما ترم پنجمی به نظرم لازمه که دیگه به فکر ارشد باشیم من که فکر نمیکنم ارشد آسون باشه ولی اینو میدونم با تلاش میتونیم از این مرحله هم بگذاریم.
1.پلاسمای منجمد تازه FFP:Fresh Frozen Plasma : پلاسمای جدا شده در تهیه ی PC به کیسه ی مجاور منتقل شده و بعد از انجماد در 18- درجه به عنوان FFP خوانده می شود FFP تمام ترکیبات موجود در پلاسما از جمله پروتئینها، فاکتورهای انعقادی را دارا هستند. حجم آن 200 الی 250 سی سی است و تا یک سال در 18- درجه قابل نگهداری است در مواقع نیاز هم گروه بیمار بدون کراس مچ بعد از ذوب شدن در 37 درجه تزریق می شود.
موارد مصرف FFP:
1.همزمان با PC در تعویض خون.
2.در افرادی که کاهش همزمان چند فاکتور انعقادی را دارند برای مثال در بیماریهای کبدی و مسمومیت با وارفارین.
3.در افرادی که کاهش پروتئینهای خون و اختلالات اسمزی دارند برای مثال در افراد لوسمی، سرطان و ...
2.رسوب کرایو Cryopversiptate: رسوب سرد قسمتی از FFP است که غنی از فیبرینوژن، فاکتور 8، فاکتور فونویلبراند، فاکتور 13 و فیبرونکتین می باشد برای تهیه ی رسوب سرد در هر زمان از طول نگهداری FFP می توان اقدام کرد. مراحل تهیه کرایو به این صورت است که FFP را در 4 درجه ذوب کرده و رسوب ابر مانند تشکیل می شود با سانتریفیوژ دور سنگین رسوب ابر مانند در داخل کیسه باقی مانده و بعد از انتقال پلاسمای رویی به کیسه ی سرم مجاور به عنوان کرایو خوانده می شود به پلاسمای منتقل شده از کیسه حاوی کرایو اصطلاحاً CPP:Cryo poor plasma گفته می شود طول مدت نگهداری کرایو مانند FFP است در موقع نیاز هم گروه بیمار بدون کراس مچ تزریق می شود بیشترین مصرف کرایو در افراد مبتلا به کمبود فیبرینوژن، هموفیلی A ،کمبود فاکتورفونویلبراند است کرایو فاقد فاکتور 9 است به همین خاطر برای هموفیلی A استفاده نمی شود. بعد از ذوب FFP و کرایو بلافاصله مصرف شود اگر مصرف نشد تا 24 ساعت در 4 درجه قابل نگهداری است بعد از 24 ساعت اگر مصرف نشد می توان آن را منجمد کرد و به عنوان FFP در 18- نگهداری کرد ولی باید توجه داشت که از این فراورده برای افراد نیازمند فاکتورهای ناپایدار مثل 5 و 8 استفاده نشود.
3.کنسانتره فاکتورهای انعقادی: فاکتورهای انعقادی مثل فاکتور 7، 8 و 9 با تکنیک پالایشگاه قابل جداسازی هستند که کاملاً صنعتی است معروفترین روش برای جداسازی اجزا پلاسما، روش تفکیک اتانول یا روش cohn است فاکتورهای انعقادی در ویال های بسته بندی شده به داروخانه ها و مراکز انتقال داده می شود.
نکته: در مورد ترتیب اهمیت فراورده ها جهت تزریق به هموفیلی A باید گفت که بهترین فراورده کنسانتره فاکتور 8 است سپس کرایو پرسیپیتا و در نبود این فراورده می توان از FFP استفاده کرد.
Dr.Plasma: پلاسمایی است که مانند FFP تهیه شده ودر 18- درجه نگهداری می شود مهمترین مسئله در مورد Dr.Plasma این است که فرد اهدا کننده بعد از 119 روز بعد از اهدای خون جهت آزمایشات بیماری های ویروسی دوباره مراجعه می کند هدف از این پلاسما حذف عفونت های ویروسی و حذف افرادی است که در موقع اهدا در دوره ی دریچه ای قرار دارد.
فراورده های پلاکت: پلاکت به دو روش single donor و Random donor تهیه می شود پلاکت single donor ارجحیت بیشتری به Random donor دارد.
Random donor Placet: در این روش بعد از تهیه ی خون کامل ظرف 6 ساعت بعد از اهدای خون اقدام به تهیه ی پلاکت می کنند ابتدا با دور سبک کیسه ها را سانتریفیوژ کرده و پلاسمای غنی از پلاکت تهیه می کنند این پلاسما دوباره با دور سنگین سانتریفیوژ شده، پلاکت ها رسوب کرده و مایع رویی به کیسه سوم منتقل می شود پلاکت ها در 50 الی 60 سی سی پلاسما نگهداری می شود مایع رویی به عنوان PPP در کیسه سوم در 18- درجه تا یکسال قابل نگهداری است. تمام مراحل تهیه، انتقال و تزریق پلاکت در دمای 20 الی 22 درجه صورت می گیرد در موقع نگهداری پلاکت باید کیسه ها به آرامی حرکت داده شوند این حرکت توسط دستگاه آژیتاتور قابل انجام است. بسته به نوع کیسه PH داخل کیسه، تعداد پلاکت های موجود ونحوه ی آژیتاسیون طول مدت نگهداری پلاکت ها متفاوت است واز 24 ساعت تا 7 روز قابل نگهداری است امروزه با کیسه های پلی اُلفین و با آژیتاسیون معمولی بهترین مدت نگهداری پلاکت تا 48 ساعت است در موقع تزریق پلاکت هم گروه بیمار بدون کراس مچ تزریق می شود تزریق پلاکت ممکن است باعث مقاومت بر علیه پلاکت شود که اصطلاحاً Platelet Refractorines گویند.
نکته: در مواقع بسیار اورژانسی تزریق پلاکت غیر ایزو گروه مشکلی ایجاد نمی کند همچنین در مورد پلاکت ها رعایت Rh لازم نیست. حداقل پلاکت موجود در کیسه های Random باید 5.5 پلاکت برحسب هر کیسه باشد.
پلاکت Single donor: این پلاکت با روشهای دستی انجام نمی شود بلکه با روش فرسیس یا پلاکت فرسیس صورت می گیرد عمل فرسیس یعنی دریافت خون از یک فرد برداشت قسمتی از خون و تزریق دوباره می تواند به صورت پلاسما فرسیس باشد یا لوکوفرسیس باشد و پلاکت فرسیس باشد عمل فرسیس هم برای تهیه فراورده و همچنین درمان برخی بیماریها مثل TTP استفاده می شود در تهیه پلاکت Single donor ابتدا donor را انتخاب کرده به آن کورتیکو استروئید تزریق می کنند تا پلاکت های آزاد شده بیشتر شود سپس با عمل فرسیس پلاکت پلاکت های آن را جدا می کنند حداقل پلاکت قابل قبول در کیسه ی single donor 3 است اگر فرد اهدا کننده از نظر HLA با فرد گیرنده پلاکت هم خوانی داشته باشد طول عمر پلاکت تزریق شده بیشتر و احتمال مقاومت پلاکتی کمتر می شود.
فراورده ی حاوی گرانولوسیت: گرانولوسیت ها با روش لوکوفرست تهیه شده و مانند پلاکت تمام مراحل آن در دمای اتاقی صورت می گیرد در موقع تزریق بهتر است هم گروهی از نوع HLA موجود داشته باشد. تزریق انتقال CMV را افزایش می دهد فراورده ی پلاکتی بیشترین احتمال انتقال عفونت های باکتریال را دارد.
1.واکنشهای غیر همولیتیک
الف) انتقال عوامل عفونی مثل ویروسهای عامل هپاتیت (B-C-D-A) ویروس عامل ایدز همچنین ویروس HTLD، CMV و همچنین باکتریهایی که باعث ایجاد سپتی سمی می شوند مالاریا، اورلیا، فابزیا، تیلریا و ...
نکته: CMV تا 48 در داخل کیسه ها زنده می ماند و بیشترین انتقال آن در تعویض خون نوزادان و افرادی که کاهش سیستم ایمنی دارند مثل پیوند مغز استخوان و ...
عامل سفلیس قادر به انتقال از خون است ولی بیش از یک روز در داخل کیسه ها زنده نمی ماند چون عفونت سیفلیس با HIV بسیار قرابت دارد به همین خاطر تشخیص آن در اهدا کنندگاه مهم است.
نکته: تست خاصی برای تشخیص مالاریا در افراد اهدا کننده خون وجود ندارد.
ب) واکنشهای تب زا: این واکنشها بر اثر تولید آنتی بادی برعلیه لوکوسیت ها و پلاکت ها ایجاد می شود.
ج) واکنشهای آلرژیک: در اثر تولید آنتی بادی بر علیه پروتئینهای محلول و آنتی ژنهای محلول ایجاد می شود.
د) واکنش آنافیلاکسی: در افرادی که کمبود IgA دارند اتفاق می افتد.
ه) تضعیف ایمنی: به خاطر تولرانس در سیستم ایمنی اتفاق می افتد.
و) ترومبوسیتوپنی بعد از انتقال خون
ن) GVHD واکنش پیوند علیه میزبان: GVHD بیشتر در انتقال لوکوسیت و همچنین پیوند مغز استخوان دیده می شود به ندرت در انتقال خون کامل هم دیده شده است.
2.واکنشهای همولیتیک: در اثر ناسازگاری گروههای خونی به شکل حاد و مزمن اتفاق می افتد.
نکته: هر فراورده خون احتمال انتقال عفونتهای ویروسی را دارد بیشترین احتمال انتقال مربوط به خون کامل، گلبول متراکم، فراورده ی لوکوسیت و پلاکت است ولی نمی توان فراورده های از نظر عوامل ویروسی استریل در نظر گرفت.
هرگئجهم اولدو سحر غصه فلاکت سنسیز
هر نفس چکدیم هدر گئتدی، او ساعت سنسیز
سنین اول جلب ائلهین وصلینه آند ایچدیم اینان
هیجرانینه یاندی کؤنول، یوخ داها طاقت سنسیز
اؤزگه بیر یاری نئجه آختاریم ای نازلی صنم
بیلیرم سندهدی دل، یوخ یارا حاجت سنسیز
سن منیم قلبیمه حاکیم، سنه قول اولدو کؤنول
سن عزیزسن من اوجوز بیر هئچم، آفت سنسیز
سن "نیظامی"دن اگر آرخایین اولساندا گولوم
گئجه گوندوز آراییب اولمادی راحت سنسیز
باکتریها متنوعترین و مهمترین میکروارگانیسمها هستند. تعداد کمی از آنها در انسان و حیوانات و گیاهان بیماریزا است. بطور کلی بدون فعالیت آنها، حیات بر روی زمین مختل میگردد. بطور یقین یوکاریوتها از موجودات زنده باکتری مانند بوجود آمدهاند. نظر به اینکه باکتریها ساختمان سادهای داشته و میتوان به آسانی بسیاری از آنها را در شرایط آزمایشگاه کشت داد و تحت کنترل درآورد، میکروب شناسان مطالعه وسیعی درباره فرایندهای حیاتی آنها انجام دادهاند.
اینکه پروکاریوتها و یا یوکاریوتها کدام یک زودتر بر روی کره زمین ظاهر شدهاند، کاملاً مشخص نیست. اما مطالعات تفاوتهای ژنتیکی بین یوباکتری ها، آرکیباکتریها و یوکاریوتها نشان میدهد که هر سه گروه از دنیای مشترکی مشتق شدهاند. شکل باکتریها بر اساس شکل به ۶ گروه تقسیم میشود. پنج گروه اول را باکتریهای پست و گروه ششم را باکتریهای عالی گویند.
ساختمان باکتری :باکتریها هستهی سازمان یافته ندارند و DNA و پروتئینهای همراه آن درون ناحیهٔ هسته مانندی با نام ناحیه نوکلئوتیدی قرار گرفتهاند و اجزای سلولی آنها در سیتوپلاسم پراکندهاند. کروموزمهای غیر مشابه و جداگانه در آنها وجود ندارد. در باکتریها، واکوئل دیده نمیشود. بیشتر آنها بدون کلروفیل هستند و دگرگشت (متابولیسم) خود را از راه شیمیوسنتز انجام میدهند. تولید مثل به دو صورت جنسی (آمیختگی) و غیر جنسی و جوانه زدن، قطعه قطعه شدن و تقسیم دوتایی صورت میگیرد
باکتریهای پست :این باکتریها تک یاختهای بوده و اگر کروی یا بیضوی باشند، کوکوس و اگر میلهای شکل یا دراز باشند، باسیل و اگر خمیده باشند ویبریون و چنانچه مارپیچی شکل و غیرقابل انعطاف باشند، اسپریل و اگر فنری و قابل انعطاف باشند، اسپیروکت نامیده میشوند.
باکتریهای عالی یا رشتهای :این باکتریها رشته مانند و اغلب غلافدار هستند و اغلب اوقات شاخههای حقیقی ایجاد کرده، میسلیوم تشکیل میدهند و چون تشکیلات منشعب ایجاد میکنند، لذا اکتینومیست نامیده میشوند. بنابراین باکتریها از نظر شکل به ۶ گروه گرد، دراز، خمیده، مارپیچی، فنری و منشعب تقسیم میشوند.
نحوه تقسیم و طرز قرار گرفتن باکتریها :اگر شکل باکتری کروی باشد آن را کوکسی واگر میله ای باشد آن را باسیل می نامند . اشکال دیگری نیز مانند ویبریو وجود دارند .
دیپلوکوکوس : تقسیم فقط در یک سطح انجام میگیرد و باکتریها دو به دو، به یکدیگر اتصال دارند.
استرپتوکوکوس : تقسیمات یاختهای در یک سطح انجام میشود و چند باکتری بهدنبال هم قرار میگیرند.
تتراد : اگر تقسیم در دو سطح عمود بر هم باشد اشکال چهارتایی بوجود میآید.
سارسین : تقسیم یاخته در سه سطح عمود بر هم انجام میشود و تودههای هشت تایی شبیه پاکت پستی بوجود میآید.
استافیلوکوکوس : تقسیمات یاخته بطور نامنظم در سطوح مختلف انجام میگیرد و اشکالی شبیه به خوشه انگور بوجود میآید.
ساختار باکتریها :پوشینه یا کپسول در بعضی از باکتریها، غلاف ژلاتینی چسبناکی دیواره اسکلتی را احاطه کرده است که توسط باکتریها ساخته شده و به خارج ترشح میگردد و جنس پوشینه بیشتر از پلی ساکاریدها همراه با مواد دیگر است.
تاژک از واحدهای پروتئینی به نام فلاژین تشکیل شده و قابل ترمیم بوده و وسیله حرکت باکتری هستند. معمولاً طول آن چند برابر طول باکتری است. آرایش تاژک در باکتریهای تاژکدار بصورت تک تاژکی، دو تاژکی، چند تاژکی سطحی است.
تار یا پیلی به دو صورت جنسی و چسبنده وجود دارد و در عمل تحرک بی تأثیر است.
دیواره در بیرون غشای پلاسمایی بوده و سبب استحکام باکتری شده و به آن شکل میدهد. وجود دیواره برای رشد و تقسیم باکتریها لازم است.
غشای سیتوپلاسمی به صورت پرده نازکی در داخل دیواره باکتری قرار دارد و متشکل از مولکولهای چربی و پروتئینی است.
نیامتن (مزوزوم)ها از فرورفتگی غشای سیتوپلاسمی به درون سیتوپلاسم حاصل میشود و اغلب در محل تقسیم دیواره وجود دارند و در عمل تقسیم DNA، تقسیم یاختهای و تبدیل باکتری به هاگ دخالت میکنند.
اجزای سیتوپلاسم رناتن(ریبوزوم)ها مواد ذخیرهای ماده زمینه کروماتومور ماده ژنتیکی که DNA آنها غالبا به صورت یک فامتن(کروموزوم) تاخورده و بهم فشرده است.
یادآوری شود که باگذشت زمان و انباشته شدن مواد زاید و کاهش مواد غذایی سرعت تولیدمثل برابره با سرعت مرگ میشود
فواید باکتریها :اگرچه بعضی از باکتریها عامل فساد مواد غذایی و بیماری هستند؛ اما بسیای از باکتریها مفیدند. بشر قرنها از فواید باکتریها در زندگی خود استفاده کرده است. باکتریها در تهیه و پردازش فرآوردههای غذایی و شیمیایی و همچنین در شناسایی و استخراج معادن و پاکسازی محیط زیست کاربرد دارند. مواد خوراکی مانند ماست، پنیر و سرکه حاصل فعالیت باکتریهای تخمیرکننده است. استون و بوتانول مواد شیمیایی هستند که انواعی از باکتریهای گونهٔ کلستریدیوم آنها را میسازند. باکتریهای شیمیواتوتروف برای تخلیص عناصر معدنی مانند مس و اورانیوم کاربرد دارند. همچنین باکتریها در پاکسازی آبها و خاکهای آلوده به آلایندههای نفتی و شیمیایی کاربرد وسیعی دارند. باکتریهای داخل روده برای ما خیلی از ویتامینها را میسازند که خود بدن قادر به ساختن آنها نیستند. هرچند که برخی از باکتریها هم برای ما مضر هستند.
تولیدمثل باکتری :باکتریها به روشهای تقسیم مستقیم، آمیختگی، قطعه قطعه شدن یا بهوسیله کنیدی و همچنین جوانه زدن تکثیر مییابند. برخی باکتریها توانایی ایجاد هاگ درونی را دارند. هاگ سبب مقاومت باکتری در برابر عوامل نامساعد محیط میشود. هر باکتری فقط یک هاگ میسازد و از هر هاگ یک باکتری بوجود میآید. باکتری ها موجوداتی بسیارکوچکی هستندکه به اندازه ی بیماری های کشند ای که اکنون مردم جهان انهارابزرگترین مشکل خود میدانند خطر ناکترهستند.
هیلکوباکتر
فهرست باکتریهای مهم
منبع:ویکی پدیا
منبع:ایران سلامت