علوم آزمایشگاهی |Lab Sciences

فیزیولوژی خون

استاد:دکترفریدن بابایی نژاد

تهیه کننده:م.حسنی

گلبول های سفید(WBC)

گلبول های سفید نقش دفاع از بدن را در برابر عوامل بیگانه بر عهده دارند وآن را به دو صورت فاگوسیتوز(بیگانه خواری) وایجاد ایمنی اعمال می کنند.

گلبول های قرمز به دو گروه تقسیم می شوند.گروه اول گلبول های سفید بدون دانه یا آگرانولوسیت ها هستند که به تک هسته ای هم معروف می باشند وگروه دوم گلبولهای سفید دانه دار یا گرانولوسیت ها هستند که طی رنگ آمیزی ،در سیتوپلاسم  آنها دانه های رنگی دیده می شود .این دانه های رنگی واکوئل های محتوی آنزیم های مختلف ومواد میکروب کش هستند.به گرانولوسیت ها ،چند هسته ای نیز می گویندزیرا هسته آن ها به صورت چندقسمت متصل به هم دیده می شود.گرانولوسیت ها به سه دسته نوتروفیل ها،ائوزینوفیل ها و بازوفیل ها تقسیم می شوند.

الف)گرانولوسیت ها :

·         نوتروفیل ها(پلی مورفونوکلوئر):دارای سه تا پنج هسته هستندوبیشترین در صد     گلبول های سفید(70-50درصد)را تشکیل می دهند.عمل آنها فاگوستوز عوامل بیگانه بوده وتعدادشان در عفونت های حاد باکتریال افزایش می یابد.نوتروفیل ها پس از تولید در مغز استخوان و ورود به خون،5- 4 ساعت در خون گردش کرده وبه بافت ها رفته ودر آنجا 5 – 4روز  باقی مانده وسپس ازبین می روند.طی عفونت ها این زمان ها کوتاه تر می شود.

·         ائوزینوفیل ها:معمولا دارای دو هسته هستند وحدود 4- 1درصد از گلبول های سفید را تشکیل می دهند.ائوزینوفیل ها قدرت فاگوسیتوز کمی دارند وتعدادشان در بیماری های انگلی و به ویژه در آلرژی افزایش می یابد.

·         بازوفیل ها:دارای3-2 هسته بوده وکمترین درصد گلبول های سفید را شامل می شوند(حدود یک درصد).بازوفیل قدرت فاگوسیتوز ناچیزی دارندودرآلرژی مقدار آنها افزایش می یابد.همچنین این سلول ها هپارین ترشح می کنند.

ب:آگرانولوسیت ها:

ü       لنوسیت ها:ازنظراندازه نسبت به گلبول های سفیددیگر کوچک تر ودارای یک هسته بزرگ هستند.این سلول ها که حدود 40- 20درصد گلبول های سفید را تشکیل می دهند.شامل لنفوسیت های B و لنفوسیت های T می باشند.لنفوسیت هاقدرت فاگوسیتوز ندارند. برخی از لنفوسیت های T ازطریق ترشح مواد میکروب کش ولنفوسیت های B از طریق تولید آنتی بادی با عوامل بیگانه مبارزه می کنند.تعداد  لنفوسیت های در بیماری های ویروسی افزایش می یابد.لنفوسیت ها به طور دائم بین خون ولنف در گردش هستند.

ü       مونوسیت ها:درشت ترین گلبول های سفید بوده وحدود 8-3 درصد از جمعیت گلبول های سفید را به خود اختصاص می دهند.نق آنها فاگوسیتوز بوده ودربیماری های عفونی مزمن افزایش می یابند.مونوسیت هاوقتی از مغز استخوان به گردش خون وارد می شوند،حدود20-10 ساعت در خون گردش می کنند.طی این مدت مونوسیت ها بالغ نبوده وقدرت فاگوسیتوز ندارند.مونوسیت هادربافت ها تبدیل به ماکروفاژهای بافتی شده وقدرت فاگوسیتوز شدید پیدا می کنندومیتوانندماه ها دربافت هازنده بمانند.