RNA

 

ساختار RNA پیش‌سازرن‌آ یا ریبو نوکلئیک اسید (به انگلیسی: Ribonucleic acid) یک اسید نوکلئیک در یاخته است. آر‌ان‌ای برخلافِ دنا که مولکولی دو رشته ای است، مولکولی تک‌رشته‌ای می باشد. آر‌ان‌ای به جای تیمین (T) در ساختمانِ خود دارای یک باز دیگر به نام اوراسیل (U) می‌باشد و U با A جفت می شود. مولکولِ آر‌ان‌ای بسیار کوتاه‌تر از دنااست. تمامیِ مولکول‌های آر‌ان‌ای سلولی طی فرآیندی به نامِ رونویسی از الگوی دنا ساخته می شوند. در یک واحدِ رونویسی تنها یکی از رشته‌های دنا به عنوانِ الگوی ساختِ آر‌ان‌ای عمل می کند. با رونویسی به آر‌ان‌ای، داده‌‌ها اصطلاحا ً فعال و یا بیان می شوند. سپس، پروتئین‌ها طی فرآیندی به نامِ ترجمه از الگوی آر‌ان‌ای ساخته می شوند.

ساختمان آران‌ای

آران‌ای (به انگلیسی: RNA) دارای سه بخش ساختمانی است: بازهای نوکلئوتیدی یوراسیل (U) سیتوزین (C) گوانین (G) وآدنین (A) را داراست و برخلاف دن‌آ فاقد تیمین (T)است. مولکول‌های قند ریبوز و گروه‌های فسفات از دیگر بخش‌های رن‌آ است. قند ریبوز در رن‌آ یک گروه هیدروکسیل از قند دزوکسی ریبوز در دی‌ان‌ای بیشتر دارد.

کار آران‌ای

کار آر-آران‌ای (به انگلیسی: rRNA) ساختن پروتئین در ریبوزوم است.

ساخته شدن آران‌ای

آران‌ای از روی یکی از رشته‌های دی‌ان‌ای در هسته یاخته‌های یوکاریوتی و یا ناحیهٔ نوکلئوئیدی سلول‌های پروکاریوتی با استفاده از آنزیم‌های رن‌آپلیمرازI(ژنهایrRNA)و رن‌آپلیمرازII(ژنهای م-رن‌آ (به انگلیسی: mRNA)) و رن‌آ پلیمراز ۳(ژنهای ت-رن‌آ (به انگلیسی: tRNA)) در یوکاریوتها و یک نوع آنزیم رن‌آ پلیمراز در سلول‌های پروکاریوتی رونویسی می‌شود.

انواع آران‌ای

رن‌آ در سه نوع تی-آران‌ای (به انگلیسی: tRNA) (مخفف transfer RNA) یا آران‌ای ترابر (یا ناقل)، ام-آران‌ای (مخفف messenger RNA) یا آران‌ای پیامبر (یا پیک) و آران‌ای ریبوزومی (مخفف ribosomal RNA) یا آران‌ای ریبوزومی است.

به طور کلی سه نوع آران‌ای وجود دارد:

آران‌ای پیامبر (یا پیک):

نوعی رن‌آ که اطلاعات را از دن‌آ به ریبوزوم‌ها حمل می‌کند و به آن آران‌ای پیک یا پیامبر (mRNA) می‌گویند.

آران‌ای ترابر (یا ناقل):

نوعی دیگر آران‌ای ترابر (به انگلیسی: tRNA) است که اسید آمینه‌ها را به ریبوزوم منتقل می‌کند، تا ریبوزوم اسیدهای آمینه را بر اساس اطلاعات موجود در mRNA کنار یکدیگر ردیف کند.

آران‌ای ریبوزومی:

نوع دیگر آران‌ای ریبوزومی (به انگلیسی: rRNA) است که در ساختار ریبوزوم‌ها شرکت دارد.

مقایسه RNA با DNA