فراورده های حاوی پلاسما
1.پلاسمای منجمد تازه FFP:Fresh Frozen Plasma : پلاسمای جدا شده در تهیه ی PC به کیسه ی مجاور منتقل شده و بعد از انجماد در 18- درجه به عنوان FFP خوانده می شود FFP تمام ترکیبات موجود در پلاسما از جمله پروتئینها، فاکتورهای انعقادی را دارا هستند. حجم آن 200 الی 250 سی سی است و تا یک سال در 18- درجه قابل نگهداری است در مواقع نیاز هم گروه بیمار بدون کراس مچ بعد از ذوب شدن در 37 درجه تزریق می شود.
موارد مصرف FFP:
1.همزمان با PC در تعویض خون.
2.در افرادی که کاهش همزمان چند فاکتور انعقادی را دارند برای مثال در بیماریهای کبدی و مسمومیت با وارفارین.
3.در افرادی که کاهش پروتئینهای خون و اختلالات اسمزی دارند برای مثال در افراد لوسمی، سرطان و ...
2.رسوب کرایو Cryopversiptate: رسوب سرد قسمتی از FFP است که غنی از فیبرینوژن، فاکتور 8، فاکتور فونویلبراند، فاکتور 13 و فیبرونکتین می باشد برای تهیه ی رسوب سرد در هر زمان از طول نگهداری FFP می توان اقدام کرد. مراحل تهیه کرایو به این صورت است که FFP را در 4 درجه ذوب کرده و رسوب ابر مانند تشکیل می شود با سانتریفیوژ دور سنگین رسوب ابر مانند در داخل کیسه باقی مانده و بعد از انتقال پلاسمای رویی به کیسه ی سرم مجاور به عنوان کرایو خوانده می شود به پلاسمای منتقل شده از کیسه حاوی کرایو اصطلاحاً CPP:Cryo poor plasma گفته می شود طول مدت نگهداری کرایو مانند FFP است در موقع نیاز هم گروه بیمار بدون کراس مچ تزریق می شود بیشترین مصرف کرایو در افراد مبتلا به کمبود فیبرینوژن، هموفیلی A ،کمبود فاکتورفونویلبراند است کرایو فاقد فاکتور 9 است به همین خاطر برای هموفیلی A استفاده نمی شود. بعد از ذوب FFP و کرایو بلافاصله مصرف شود اگر مصرف نشد تا 24 ساعت در 4 درجه قابل نگهداری است بعد از 24 ساعت اگر مصرف نشد می توان آن را منجمد کرد و به عنوان FFP در 18- نگهداری کرد ولی باید توجه داشت که از این فراورده برای افراد نیازمند فاکتورهای ناپایدار مثل 5 و 8 استفاده نشود.
3.کنسانتره فاکتورهای انعقادی: فاکتورهای انعقادی مثل فاکتور 7، 8 و 9 با تکنیک پالایشگاه قابل جداسازی هستند که کاملاً صنعتی است معروفترین روش برای جداسازی اجزا پلاسما، روش تفکیک اتانول یا روش cohn است فاکتورهای انعقادی در ویال های بسته بندی شده به داروخانه ها و مراکز انتقال داده می شود.
نکته: در مورد ترتیب اهمیت فراورده ها جهت تزریق به هموفیلی A باید گفت که بهترین فراورده کنسانتره فاکتور 8 است سپس کرایو پرسیپیتا و در نبود این فراورده می توان از FFP استفاده کرد.
Dr.Plasma: پلاسمایی است که مانند FFP تهیه شده ودر 18- درجه نگهداری می شود مهمترین مسئله در مورد Dr.Plasma این است که فرد اهدا کننده بعد از 119 روز بعد از اهدای خون جهت آزمایشات بیماری های ویروسی دوباره مراجعه می کند هدف از این پلاسما حذف عفونت های ویروسی و حذف افرادی است که در موقع اهدا در دوره ی دریچه ای قرار دارد.
فراورده های پلاکت: پلاکت به دو روش single donor و Random donor تهیه می شود پلاکت single donor ارجحیت بیشتری به Random donor دارد.
Random donor Placet: در این روش بعد از تهیه ی خون کامل ظرف 6 ساعت بعد از اهدای خون اقدام به تهیه ی پلاکت می کنند ابتدا با دور سبک کیسه ها را سانتریفیوژ کرده و پلاسمای غنی از پلاکت تهیه می کنند این پلاسما دوباره با دور سنگین سانتریفیوژ شده، پلاکت ها رسوب کرده و مایع رویی به کیسه سوم منتقل می شود پلاکت ها در 50 الی 60 سی سی پلاسما نگهداری می شود مایع رویی به عنوان PPP در کیسه سوم در 18- درجه تا یکسال قابل نگهداری است. تمام مراحل تهیه، انتقال و تزریق پلاکت در دمای 20 الی 22 درجه صورت می گیرد در موقع نگهداری پلاکت باید کیسه ها به آرامی حرکت داده شوند این حرکت توسط دستگاه آژیتاتور قابل انجام است. بسته به نوع کیسه PH داخل کیسه، تعداد پلاکت های موجود ونحوه ی آژیتاسیون طول مدت نگهداری پلاکت ها متفاوت است واز 24 ساعت تا 7 روز قابل نگهداری است امروزه با کیسه های پلی اُلفین و با آژیتاسیون معمولی بهترین مدت نگهداری پلاکت تا 48 ساعت است در موقع تزریق پلاکت هم گروه بیمار بدون کراس مچ تزریق می شود تزریق پلاکت ممکن است باعث مقاومت بر علیه پلاکت شود که اصطلاحاً Platelet Refractorines گویند.
نکته: در مواقع بسیار اورژانسی تزریق پلاکت غیر ایزو گروه مشکلی ایجاد نمی کند همچنین در مورد پلاکت ها رعایت Rh لازم نیست. حداقل پلاکت موجود در کیسه های Random باید 5.5 پلاکت برحسب هر کیسه باشد.
پلاکت Single donor: این پلاکت با روشهای دستی انجام نمی شود بلکه با روش فرسیس یا پلاکت فرسیس صورت می گیرد عمل فرسیس یعنی دریافت خون از یک فرد برداشت قسمتی از خون و تزریق دوباره می تواند به صورت پلاسما فرسیس باشد یا لوکوفرسیس باشد و پلاکت فرسیس باشد عمل فرسیس هم برای تهیه فراورده و همچنین درمان برخی بیماریها مثل TTP استفاده می شود در تهیه پلاکت Single donor ابتدا donor را انتخاب کرده به آن کورتیکو استروئید تزریق می کنند تا پلاکت های آزاد شده بیشتر شود سپس با عمل فرسیس پلاکت پلاکت های آن را جدا می کنند حداقل پلاکت قابل قبول در کیسه ی single donor 3 است اگر فرد اهدا کننده از نظر HLA با فرد گیرنده پلاکت هم خوانی داشته باشد طول عمر پلاکت تزریق شده بیشتر و احتمال مقاومت پلاکتی کمتر می شود.
فراورده ی حاوی گرانولوسیت: گرانولوسیت ها با روش لوکوفرست تهیه شده و مانند پلاکت تمام مراحل آن در دمای اتاقی صورت می گیرد در موقع تزریق بهتر است هم گروهی از نوع HLA موجود داشته باشد. تزریق انتقال CMV را افزایش می دهد فراورده ی پلاکتی بیشترین احتمال انتقال عفونت های باکتریال را دارد.
ارائه مقالات درسی در مورد علوم آزمایشگاهی که بشتر مطالب از اینترنت گرفته شده است.