علایم حیاتی و اکسیژن رسانی
تنفس
تنفس از دو مرحله دم و باز دم تشكيل شده است .در بررسي تنفس بايد سه مسئله را مشخص ساخت : عمق، تعداد و نظم تنفس
تعداد تنفس عبارت است از: تعداد دم يا بازدمي كه در يك دقيقه انجام مي شود كه در بزرگسالان 20-12 بار در دقيقه است در اطفال 24-20 بار در دقيقه ميرسد .
نبض
نبض از نظر زمان و تعداد با انقباضات قلب برابر است بنابراين با شمارش تعداد نبض ما توان به تعداد ضربان قلب پي برد.
توجه داشته باشيد كه عدم لمس نبض به معناي مرگ نيست ولي وجود آن دليل بي چون و چراي زندگي است .
نقاط لمس نبض:
1- سرخرگ زند زبرين (راديال): در افراد بالغ و سالم 80-60 بار در دقيقه و در اطفال 100-80 بار در دقيقه معمولا طبيعي در نظر گرفته ميشود.
2- سرخرگ گردني يا سباتي (كاروتيد): در دو طرف سيب آدم و كمي در عمق لمس مي گردد.
3- سرخرگ لامي (فمورال) : در كشاله ران لمس ميگردد.
ضربان قلب:
قلب با هر انقباض و انبساط خود ضربه اي را به ديواره جلويي قفسه سينه وارد ميكند كه با قرار دادن كف دست بر روي اين ناحيه ميتوان اين ضربات را لمس و آنها را برشمرد كه با ضربان قلب مساوي خواهد بود.
عدم احساس ضربان قلب دليل مرگ نيست.
درجه حرارت بدن:
درجه حرارت بدن همواره در حد معيني بين 5/37- 8/36 درجه سانتيگراد تنظيم ميشود كاهش درجه حرارت بدن در مواردي مثل سوتغذيه سرمازدگي و شوك ديده شده و افزايش آن در مواردي مثل بيماريهاي عفوني و گرمازدگي ديده ميشود.
فشار خون:
فشار خون داراي يك ميزان ماكزيمم و يك ميزان مينيمم ميباشد.
رنگ پوست :
تغيير رنگ مهم پوست شامل رنگ پريدگي و آبي و كبود يا سيانوزه مي باشد پوست سفيد يا رنگ پريده در جريان شوك غش حمله قلبي و ترس و پوست كبود در موارد خفگي و يا بعضي از مسموميتها و كمبود اكسيژن ديده ميشود.
مردمك چشم :
مردمكها در افراد سالم در حال طبيعي داراي حدود مرتب و اندازه كاملا مساوي هستند . مردمك منقبض يا نقطه اي نشانگر اغما يا مسموميت با مواد مخدر مي باشد . بعد از مرگ مردمك كاملا گشاد شده و در برابر نور منقبض نمي شود.
اکسیژن رسانی
Oxygenation: فرآیند فراهم کردن اکسیژن برای بدن را اکسیژن رسانی یا Oxygenationمی نامند.
تنفس (Respiration):عبارت از تبادل اکسیژن و دی اکسید کربن بین اتمسفر وسلولهای بدن است .
فرآیندهای اصلی در اکسیژن رسانی :
1 - تــهــویــه (Ventilation)
2 - انــتــشــار (Diffusion)
3 - انــتــقــال (Transport)
تنفس :
1- دم (Inspiration) یک الی یک ونیم ثانیه طول می کشد (روند فعال )
1- بازدم (Expiration) دو الی سه ثانیه طول می کشد (روند غیر فعال)
مراکز کنترل تنفس :
1 - بصل النخاع
2 - پل مغزی
این مراکز ایمپالسهای شیمیا یی ومکا نیکی رادریافت وتعداد وعمق والگوی تنفس را تنظیم می کنند.
محل گیرنده های شیمیایی :
1 - قوس آئورت به تغییرات غلظت O2,CO2 حساس است .
2 - سینوس کاروتید به تغییرات فوق حساس است .
3 - گیرنده ها ی شیمیلیی مرکزی فقط به تغییرلت CO2 حساس است
روشهای انتقال اکسیژن ودی اکسید کربن :
روش حمل اکسیژن :
1 - 3%درپلاسما حمل می شود.
2 - بقیه توسط هموگلوبین حمل می شود.
روش حمل دی اکسیدکربن :
1 - 5% توسط همو گلوبین
2 - 5% توسط پلاسما
3 - 90% به شکل بیکربنات (HCO3)