فیزیولوژی خون

استاد:دکتر فریدون بابایی نژاد بصیری

تهیه کننده:م. حسنی

آهن بدن:

کل آن بدن انسان حدود 4گرم است و1/0 درصد آن در گردش خون می باشند.حدود 65-60در صد آهن بدن در ساختمان هموگلوبین و حدود 4 درصد در ساختمان میوگلوبین وآنزیم هایی نظیر کاتالاز،پراکسیداز و... به کار رفته است.میوگلوبین که از چهار زنجیره α هموگلوبینی تشکیل شده است. ساختمانی شبیه به هموگلوبین داشته و در عضلات قرار دارد.میوگلوبین می تواند مانند هموگلوبین اکسیژن ذخیره کند. رنگ قرمز عضلات به دلیل وجود میوگلوبین بوده وعضلاتی که سفید رنگ هستند فاقد میوگلوبین می باشند.

در کبد پروتئینی از گروه بتا گلوبین ها به نام آپوترانسفرین ساخته شده و از طریق صفرا وارد روده می شود.این پروتئین در روده با آهنی که از طریق غذا وارد بدن می شود ترکیب و ترانسفرین را تشکیل می دهد. سلول های پوششی روده برای ترانسفرین گیرنده دارند.ترانسفرین به گیرنده متصل شده وبه صورت پینوسیتوز جذب واز طریق غشاء قاعده ای به صورت اگزوسیتوز وارد گردش خون می شود.

حدود 30درصد آهن بدن به نام آهن ذخیرهای یا فریتین وجود دارد.در کبد پروتئینی به نام آپوفریتین تولید شده وبا آهن ترکیب و فریتین را تشکیل می دهد ودر سلول های کبدی و ماکروفاژ ذخیره می شود.اگر آهن بدن بیش از حد معمول باشد به صورت یک ترکیب پایدار به نام هموسیدرین در ماکروفاژ رسوب کرده و عمل آنها را مختل   می کند.کمبود آهن منجر به آنمی فقر آهن می شود.درآنمی فقر آهن تعداد گلبول های قرمز کمتر،کوچک تر وکم رنگ تر از حالت طبیعی می باشد.

سایر مواد ضروری جهت تشکیل گلبول های قرمز :

ویتامین B12 واسید فولیک برای بلوغ گلبول های قرمز و همچنین سنتز DNA ضروری است.کمبود این دو موجب آنمی مگالوبلاستیک می شود.در این نوع آنمی،گلبول های قرمز از نظر اندازه درشت تر از حدمعمول وهسته دار می باشند.

فاکتور داخلی معده از سلول های غدد اکسینتیک(Oxinetic) ترشح شده و برای جذب B12ضروری است.کمبود این ماده به دلیل جراحی معده،به آنمی پرنیشیوز(بدخیم) منجر می شودکه اگر درمان نشود کشنده است.

ویتامینC،کبالت ومنیریم از مواد لازم دیگر برای تشکیل گلبول های قرمز است.