علوم آزمایشگاهی مرند

تتراسیکلین ها Tetracycline's                                                      

تتراسیکلین (Achromycin)، اکسی تتراسیکلین و داکسی سیکلین(Vibramycin)

فارماکوکینتیک- تتراسیکلین ها به اندازه کافی ولی ناقص از دستگاه گوارشی جذب می شوند. داکسی سیکلین تقریبا بطور کامل جذب می شود ولی بقیه حدود 60 تا 80 در صد جذب می شوند. غذا جذب این داروها را کاهش می دهد ولی اثر قابل ملاحظه ای بر روی جذب داکسی سیکلین ندارد. داکسی سیکلین حلالیت در چربی بالایی داشته و به CSF، مغز، چشم و پروستات نفوذ خوبی دارد. اکسی تتراسیکلین کمترین حلالیت در چربی را داراست. این دارو بسهولت از جفت می گذرد. تتراسیکلین ها توسط کبد در صفرا متمرکز شده و عمدتا بصورت تغییر نیافته در ادرار و مدفوع دفع می شوند. تتراسیکلین و اکسی تتراسیکلین عمدتا (حدود 70 در صد) از کلیه بصورت دست نخورده دفع می شوند. دفع داکسی سیکلین بمقدار زیادی غیر کلیوی است (35 در صد کلیوی) و در بیماران مبتلا به عیب کار کلیوی معمولا نیاز به کاهش دوز ندارند. این دارو عمدتا بصورت کونژوگه های غیر فعال در صفرا و مدفوع دفع می گردد. نیمه عمر تتراسیکلین و اکسی تتراسیکلین 6 تا 10 ساعت و نیمه عمر داکسی سیکلین 12 تا 22 ساعت است.

موارد مصرف- تتراسیکلین ها عمدتا در درمان عفونت های دستگاه ادراری تناسلی شامل سوزاک و عفونت های کلامیدیایی؛ عفونت های ریکتزیایی شامل تیفوس، تب کیو، آبله ریکتزیایی، تب لکدار کوههای راکی؛ عفونت های اسپیروکتی شامل سیفلیس (در این مورد بعنوان جانشین پنی سیلین مصرف می شود)، تب راجعه و لایم؛ پنومونی کلامیدیایی و میکوپلاسمایی؛ وبا؛ تظاهرات حاد برونشیت مزمن؛ شیگلوز؛ بروسلوز و گرانولوما اینگوینال مصرف می شوند.

تتراسیکلین ها در درمان کمکی آکنه و آمیبیاز روده ای نیز مصرف می شوند.

داکسی سیکلین جهت پیشگیری از مالاریا نیز مصرف می شود.

راه معمول مصرف این داروها خوراکی است اما اکسی تتراسیکلین و تتراسیکلین بصورت تزریقی نیز ارائه می شوند. تتراسیکلین بصورت پماد پوستی و چشمی نیز عرضه می گردد.

تداخلات دارویی

1-    مصرف توام تتراسیکلین ها با آنتی اسیدها، املاح کلسیم، املاح آهن و ملین های حاوی منیزیوم ممکن است منجر به تشکیل کمپلکس های غیر قابل جذب شود. کلستیرامین با اتصال به تتراسیکلین ها ممکن است باعث کاهش جذب آنان شود. بایستی به بیماران توصیه شود که بین مصرف تتراسیکلین های خوراکی و مواد فوق الذکر بین 1 تا 3 ساعت فاصله بگذارند.

2-    مصرف طولانی تتراسیکلین ها با داروهای ضد بارداری خوراکی حاوی استروژن ممکن است اثر بخشی داروی ضد بارداری را کاهش داده منجر به خونریزی ناگهانی شود.

3-      مصرف توام تتراسیکلین ها با پنی سیلین ها بدلیل تداخل فارماکولوژیک اثراتشان (باکتریسید با باکتریواستاتیک) توصیه نمی شود.

4-      باربیتورات ها، کاربامازپین و فنی توئین به دلیل القای آنزیم های کبدی ممکن است باعث کاهش غلظت و اثرات داکسی سیکلین شوند.

عوارض جانبی- عوارض شایع تتراسیکلین ها شامل قهوه ای شدن رنگ دندان ها (بدلیل تشکیل کمپلکس پایدار)، واکنش های حساسیت به نور، تحریکات گوارشی به صورت تهوع، استفراغ، اسهال و زخم مری است. خارش مقعد و نواحی تناسلی و التهاب زبان در اثر رشد قارچ شیوع کمتری داشته و سمیت کبدی (بصورت تجمع چربی در کبد- بخصوص در زنان باردار)، پانکراتیت و افزایش خوش خیم فشار داخل جمجمه ای نادرند.

نکات قابل توصیه و احتیاطات

1-    به منظور اجتناب از ایجاد زخم مری و کاهش تحریک گوارشی لازم است بیمار اشکال خوراکی این داروها را با یک لیوان پر از آب در حالت ایستاده حداقل یک ساعت قبل از خوابیدن مصرف کند و سپس حداقل بمدت 90 ثانیه بحالت ایستاده بماند.

2-    تتراسیکلین ها بایستی حتی الامکان با شکم خالی مصرف شوند تا جذب بهتری داشته باشند. اما در صورتی که علیرغم رعایت نکته 1 تحریک گوارشی وجود داشته باشد دارو با غذا مصرف می شود. البته در مصرف توام دارو با غذا بایستی از مصرف لبنیات همراه با دارو اجتناب شود. جذب داکسی سیکلین توسط غذا تحت تاثیر قرار نمی گیرد و تمایل کمی نیز به تشکیل کمپلکس با لبنیات دارد.

3-    بیماران مصرف کننده تتراسیکلین ها بایستی در زمان قرار گرفتن در معرض نور آفتاب احتیاط کنند زیرا واکنش های حساسیت شدید به نور آفتاب با درجات مختلف ممکن است ایجاد شود.

4-      تتراسیکلین های تاریخ گذشته نباید مصرف شوند زیرا محصولات تجزیه آنها شدیدا نفروتوکسیک می باشند.

5-      مصرف داخل عضلانی تتراسیکلین ها غلظت کمتری از شکل خوراکی آنها ایجاد می کند. در صورت لزوم بایستی بصورت وریدی مصرف شوند.

مصرف در بارداری- تتراسیکلین ها از جفت می گذرند. مصرف این داروها در نیمه دوم بارداری توصیه نمی شود زیرا ممکن است باعث بد رنگ شدن دائمی دندان ها، هیپوپلازی مینای دندان و مهار رشد اسکلتی جنین شود. همچنین احتمال ایجاد کبد چرب در دوران بارداری با این داروها بیشتر است. این داروها در گروه D قرار دارند.

مصرف در شیر دهی- تتراسیکلین ها در شیر منتشر می شوند. اگرچه این داروها ممکن است در شیر به شکل غیر قابل جذب باشند اما مصرف آنها بدلیل خطرات آسیب دائمی به دندان، مهار رشد طولی استخوان، واکنش های حساسیت به نور و ایجاد برفک دهان و واژن توصیه نمی شود.

ماکرولیدها Macrolides

اریترومایسین (اتیل سوکسینات)، کلاریترومایسین و آزیترومایسین

فارماکوکینتیک- ماکرولیدها دارای خصوصیات کینتیکی اختصاصی هستند و اشتراکات کمی در این مورد دارند. اریترومایسین جذب خوراکی متغیری بین 30 تا 65 در صد دارد و جذب آن با غذا افزایش می یابد. جذب آزیترومایسین نیز با غذا بمقدار قابل ملاحظه ای افزایش می یابد اما جذب کلاریترومایسین تغییری نمی کند. این داروها بسهولت در بافت ها و مایعات بدن منتشر شده و غلظت های بافتی و داخل سلولی بیشتری از پلاسما ایجاد می کنند. این افزایش غلظت داخل سلولی در مورد آزیترومایسین به 10 تا 100 برابر غلظت پلاسمایی می رسد اما در مورد کلاریترومایسین کمتر و در مورد اریترومایسین خیلی کمتر است. آزیترومایسین در فیبروبلاست ها و فاگوسیت ها شدیدا تجمع می یابد و بوسیله فاگوسیت ها به محل التهاب و عفونت منتقل می شود. آزاد شدن آزیترومایسین از فاگوسیت ها تدریجی است اما در تماس با غشاء سلولی باکتری ها افزایش می یابد. انتشار این داروها به CNS بسیار پایین است اما در التهاب مننژها افزایش می یابد. حدود یک سوم آزیترومایسین متابولیزه شده و بقیه بصورت دست نخورده از صفرا (بیش از 50%) و ادرار (حدود 5%) دفع می شود. کلاریترومایسین به متابولیت های متعددی تبدیل می شود که یکی از آنها (14-هیدروکسی کلاریترومایسین) مانند خود دارو فعالیت ضد باکتریایی دارد. 20 تا 30 در صد دارو نیز از ادرار دست نخورده دفع می شود. بیش از 90% دفع اریترومایسین توسط متابولیسم کبدی و دفع در صفرا است و حدود 2 تا 5 در صد آن از ادرار دست نخورده دفع می شود. نیمه عمر اریترومایسین 4/1-2 ساعت، کلاریترومایسین بسته به دوز 3 تا 7 ساعت و آزیترومایسین چند روز (حدود 70 ساعت) است.

موارد مصرف- ماکرولیدها داروهای وسیع الطیفی هستند که بر علیه بسیاری از باکتری های گرم مثبت و گرم منفی هوازی و بیهوازی موثرند. این داروها علاوه بر اثر بر علیه استرپتوکوک ها و استافیلوکوک ها (از جمله استافیلوکوک طلایی) دارای اثر بخشی خوبی بر علیه عفونت های کلامیدیایی و میکوپلاسمایی می باشند. آزیترومایسین دارای اثر بخشی 8 برابر اریترومایسین برعلیه نیسریا گونوره و 10 برابر اریترومایسین بر علیه هموفیلوس دوکریی (عامل بیماری شانکر) می باشد. کلاریترومایسین دارای اثر بخشی 8 تا 32 برابر اریترومایسین بر علیه میکوباکتریوم کمپلکس است. توصیه می شود که آزیترومایسین در مصرف دوزهای متعدد با شکم خالی مصرف شود ولی در تجویز تک دوز بدون توجه به غذا می توان مصرف کرد. در مورد دو داروی دیگر مصرف بدون توجه به غذا صورت می گیرد.

مصارف مشترک- درمان بحران برونشیت مزمن و التهاب حاد گوش میانی ناشی از باکتری های حساس؛پنومونی میکوپلاسمایی و کلامیدیایی؛ التهاب گلو و لوزه؛ و عفونت های پوست و بافت نرم.

آزیترومایسین- التهاب گونوکوکی و غیر گونوکوکی گردن رحم و مجرای ادرار؛ بیماری التهابی لگن.

کلاریترومایسین- درمان کمکی زخم پپتیک همراه با عفونت هلیکوباکتر پیلوری؛ پیشگیری و درمان بیماری منتشر میکوباکتریوم آویوم کمپلکس؛ سینوزیت و آنتریت ناشی از کامپیلوباکتر ژژونی.

اریترومایسین- درمان عفونت های کلامیدیایی گردن رحم و مجرای ادرار، دیفتری، سوزاک مجرای ادرار و گردن رحم، سیاه سرفه و سینوزیت. پیشگیری از  آندوکاردیت باکتریایی و تب روماتیسمی در بیماران حساس به پنی سیلین.

 

 

عوارض جانبی- ماکرولیدها عموما داروهای بسیار کم عارضه ای هستند. عوارض مهم این داروها تحریکات گوارشی شامل درد و ناراحتی شکمی، اسهال، تهوع و استفراغ است. سمیت کبدی، واکنش های حساسیتی و برفک دهان عوارض با شیوع بسیار کم یا نادر این داروها می باشند.

تداخلات دارویی- ماکرولیدها داروهای مهار کننده متابولیسم کبدی بخصوص متابولیسم ناشی از CYP3A4 می باشند. این اثر مهاری با اریترومایسین اهمیت بیشتر و با آزیترومایسین اهمیت خیلی کمتری دارد. عمده تداخلات این گروه از داروها ناشی از مهار متابولیسم داروهایی است که توسط آنزیم فوق متابولیزه می گردند.

1-    آنتاسیدهای حاوی آلومینیم و منیزیوم اوج غلظت پلاسمایی آزیترومایسین را تا 24% کاهش می دهند. این دارو باید یک ساعت قبل یا دو ساعت بعد از آنتاسیدها تجویز شود.

2-      مصرف توام ماکرولیدها با وارفارین خطر بروز خونریزی را به دلیل مهار متابولیسم آن افزایش می دهد.

3-      ماکرولیدها با مهار متابولیسم سیساپراید و ترفنادین ممکن است در مصرف توام باعث بروز آریتمی بطنی کشنده شوند.

4-      ریفامپین در مصرف توام با اریترومایسین و کلاریترومایسین اثرات ضد باکتریایی ماکرولیدها را مهار کرده و بروز عوارض گوارشی را افزایش می دهد.

5-    اریترومایسین و کلاریترومایسین ممکن است باعث افزایش غلظت پلاسمایی و اثرات و عوارض تئوفیلین و سیکلوسپورین و کاربامازپین در مصرف توام با آنان گردند.

6-    مصرف توام دیگوکسین با کلاریترومایسین و اریترومایسین ممکن است باعث افزایش غلظت پلاسمایی دیگوکسین بدلیل مهار متابولیسم آن توسط فلور میکروبی روده شود.

7-    مصرف توام ماکرولیدها با کلرامفنیکل یا کلیندامایسین توصیه نمی شود زیرا ماکرولیدها با این داروها در اتصال به محل 50S ریبوزوم باکتری با یکدیگر رقابت کرده و اثرات دو داروی فوق خنثی می شود.

مصرف در بارداری- مصرف آزیترومایسین و اریترومایسین در مطالعات حیوانی بدون عارضه بوده اند. فقط اریترومایسین استولات در 10% مادران ایجاد سمیت تحت کلینیکی برگشت پذیر نموده است و باید اجتناب شود. این دو دارو در گروه B قرار دارند. کلاریترومایسین در مطالعات محدود حیوانی با عوارضی همراه بوده است و بهتر است از مصرف آن خودداری شود. این دارو در گروه C قرار دارد.

مصرف در شیر دهی- ماکرولیدها و متابولیت های آنها در شیر ترشح می شوند ولی مشکلی در مصرف آنها دیده نشده است.

سولفونامیدها Sulfonamides

سولفادیازین، سولفاستامید، کوتری موکسازول (سولفامتوکسازول- تری متوپریم،  Bactrim،Septrin)، تریپل سولفا (سولفاتیازول، سولفاستامید و سولفابنزامید، Sultrin)، سیلور سولفادیازین و مافنید استات

 

فارماکوکینتیک- تمام سولفونامیدها از دستگاه گوارشی سریع و تقریبا کامل جذب می شوند (70-100%). این داروها به تمام بافت های بدن از جمله مایع جنب، صفاق، مفصل، چشم، جفت و جنین منتشر می شوند. سولفادیازین در CSF  به حدود نصف غلظت پلاسمایی می رسد و این غلظت برای بروز اثرات درمانی کافی است. سولفونامیدها از مخاط واژن نیز جذب می شوند.

استیلاسیون مسیر اصلی متابولیکی این داروها در کبد است که حدود 10-25% دارو را تغییر می دهد. متابولیت استیله فاقد اثرات درمانی اما واجد اثرات سمی این داروهاست. راه اصلی دفع این داروها و متابولیت هایشان ادرار است و به همین جهت نیمه عمر آنها وابسته به کار کلیه است. نیمه‌ عمر سولفامتوکسازول در افراد سالم 6-12 ساعت و نیمه عمر سولفادیازین 10 ساعت است. سولفونامیدها به آلبومین می چسبند و ممکن است در نوزاد ایجاد کرنیکتروس نمایند.

خصوصیات کینتیکی تری متوپریم خیلی شبیه سولفامتوکسازول است. این دارو 10-20% متابولیزه شده و دارای نیمه عمر 8-10 ساعت است.

موارد مصرف- سولفونامیدها در درمان بسیاری از عفونت ها مانند شانکروئید، عفونت های کلامیدیایی، تراخم و پیشگیری از مننژیت مصرف می شده اند اما اکنون توسط داروهای سالم تر و موثرتر جایگزین شده اند. بسیاری از عفونت ها نیز بتدریج به این داروها مقاوم شده اند، اما این داروها هنوز در درمان نوکاردیوز، توکسوپلاسموز، مالاریای مقاوم به کلروکین، عفونت های ادراری (بخصوص به صورت توام با تری متوپریم) و پیشگیری از تب روماتیسمی در بیماران حساس به پنی سیلین مصرف می شوند.

تریپل سولفا بصورت کرم موضعی ارائه می شود و در درمان کمکی عفونت های واژینال تجویز می شود. اگرچه اثر بخشی آن اثبات نشده است.

سیلور سولفادیازین و مافنید استات تنها سولفونامیدهایی هستند که در حضور چرک و ترشحات زخم فعالند و بمنظور پیشگیری از بروز عفونت های سوختگی بصورت پماد پوستی مصرف می شوند.

کوتری موکسازول هنوز یک داروی پر مصرف و ارزشمند است که در درمان برونشیت حاد، التهاب گوش میانی، شیگلوز، اسهال مسافرتی، عفونت های مجاری ادرار، حصبه (تب تیفوئیدی) و پیشگیری و درمان پنومونی ناشی از پنوموکیستیک کارنیی مصرف می شود.

دوز معمول سولفادیازین در بزرگسالان 2-4 گرم در روز و دوز کوتریموکسازول معادل 800 میلی گرم دو بار در روز است.

عوارض جانبی- عوارض شایع این داروها افزایش حساسیت پوست به نور خورشید، خارش، بثورات پوستی، تهوع، بی اشتهایی و اسهال است. درد مفاصل و عضلات، قرمزی و تاول پوست شیوع کمتری دارند. کریستالوری، الیگوری وآنوری در اثر رسوب سولفونامیدها در کلیه (بیشتر با سولفادیازین)، آنمی آپلاستیک، آگرانولوسیتوز، لکوپنی، متهموگلوبینمی و هپاتیت نادرند.

تداخلات دارویی

1-   PABA ممکن است اثر سولفونامیدها را خنثی کند و نباید به همراه آنها مصرف شود.

2-  سولفونامیدها در متابولیسم و اتصال پروتئینی با داروهای ضد انعقاد خوراکی، ضد دیابت خوراکی، فنی توئین و متوترکسات رقابت کرده و ممکن است اثراتش در مصرف توام افزایش یابد. گلی بنکلامید کمتر تحت تاثیر قرار می گیرد.

3-   مصرف همزمان متنامین با سولفونامیدها توصیه نمی شود زیرا فرمالدئید حاصل از تجزیه این دارو ممکن است با بعضی سولفونامیدها رسوب نامحلول تشکیل دهد.

4-   ریفامپین در مصرف توام با تری متوپریم دفع آن را افزایش داده و نیمه عمر آن را کوتاه می کند.

5-   داروهای همولیتیک و هپاتوتوکسیک دیگر در مصرف توام با سولفونامیدها خطرات این سمیت ها را افزایش می دهند.

موارد احتیاط

1-      بین سولفونامیدها و مدرهای تیازیدی و فوروزماید، سولفونیل اوره ها و مهار کننده های کربنیک انیدراز احتمال بروز حساسیت متقاطع وجود دارد.

2-      مصرف سولفونامیدها، بجز در درمان توکسوپلاسموز مادرزادی به همراه پیریمتامین، در کودکان زیر دو ماه سن بدلیل خطر بروز کرنیکتروس ممنوع است.

3-    واکنش های شدید پوستی، تضعیف عمومی مغز استخوان و کاهش تعداد پلاکت ها در بیماران مسن بیشتر دیده می شود. ترومبوسیتوپنی بخصوص در مصرف توام سولفامتوکسازول و تیازیدها افزایش می یابد.

4-      سولفونامیدها در بیماران مبتلا به کمبود G6PD، عیب کار کبد، عیب کار کلیه و کم خونی مگالوبلاستیک ناشی از کمبود فولات بایستی با احتیاط تجویز شوند.

5-      به منظور پیشگیری از رسوب سولفونامیدها در کلیه، لازم است بیمار مایعات کافی برای تولید حداقل 1200 میلی لیتر ادرار در روز دریافت نماید.

6-    سولفونامیدها نباید جهت درمان عفونت های ناشی از استرپتوکوک گروه A بتا همولیتیک مصرف شوند. زیرا نمی توانند باعث ریشه کن کردن عفونت و پیشگیری از بروز عواقب آن مانند تب روماتیسمی و گلومرولونفریت گردند.

مصرف در بارداری- سولفونامیدها و تری متوپریم از جفت گذشته و غلظت بالای درمانی (70 تا 90 در صد غلظت پلاسمایی مادر) در جنین ایجاد می کنند. این داروها در گروه Cقرار دارند. در مطالعات حیوانی عوارضی مانند کاتاراکت یا شکاف کام با سولفونامیدها بروز کرده است.

کینولون ها و فلوروکینولون ها Quinolones and Fluor quinolones

اسید نالیدیکسیک (NegGram)، سیپروفلوکساسین، اُفلوکساسین

فارماکوکینتیک- جذب این داروها از راه خوراکی بسیار بالاست و زیست رسی حدود 75 (سیپروفلوکساسین) تا 96 در صد (اسید نالیدیکسیک و اُفلوکساسین) دارند. این داروها به عموم بافت ها و مایعات بدن نفوذ می کنند ولی غلظت پلاسمایی اسید نالیدیکسیک پایین بوده فقط در کلیه و مجرای ادرار غلظت کافی درمانی ایجاد می کند. داروهای دیگر این گروه در کلیه، کیسه صفرا، کبد، ریه ها، بافت های تناسلی زنان، پروستات، ادرار، خلط و صفرا غلظت بالایی ایجاد می کنند. سیپروفلوکساسین در پوست، چربی، عضله، استخوان و مفصل نیز منتشر می شود. انتشار سیپروفلوکساسین و اُفلوکساسین به CNS نیز خوب است. اسید نالیدیکسیک و سیپروفلوکساسین به مقدار کمی (20%) متابولیزه می شوند ولی متابولیسم اُفلوکساسین بسیار پایین است (حدود 3%). حدود 3% اسید نالیدیکسیک بصورت تغییر نیافته و 80% آن بصورت متابولیت غیر فعال از ادرار دفع می شود و نیمه عمر آن در ادرار 6 ساعت است. حدود 50% سیپروفلوکساسین و 80% اُفلوکساسین بصورت دست نخورده در ادرار دفع می شود. بخش کوچکی از این دو دارو نیز از صفرا دفع می شود. نیمه عمر سیپروفلوکساسین 4 ساعت و اُفلوکساسین حدود 6 ساعت است.

موارد مصرف- اسید نالیدیکسیک فقط دارای اثر مهاری بر روی تعدادی از باکتری های گرم منفی دارد که معمولا در کلیه و مجرای ادرار ایجاد عفونت می کنند. اما سیپروفلوکساسین و اُفلوکساسین دارای اثرات مهاری قوی بر علیه بسیاری از باکتری های گرم مثبت و گرم منفی می باشند و به همین جهت مصارف درمانی وسیعی دارند.

مصارف مشترک سیپروفلوکساسین و اُفلوکساسین- درمان بحران برونشیت باکتریایی، سوزاک گردن رحم و مجرای ادرار، التهاب پروستات، عفونت های پوست و بافت نرم و عفونت های دستگاه ادراری.

مصارف اختصاصی سیپروفلوکساسین- درمان عفونت های استخوان و مفصل (با دوز بالا)، اسهال عفونی، عفونت های داخل شکمی (به همراه مترونیدازول)، عفونت های دستگاه تنفسی تحتانی، سینوزیت و تب تیفوئیدی.

مصارف اختصاصی اُفلوکساسین- درمان التهاب غیر سوزاکی گردن رحم و مجرای ادرار و بیماری التهابی لگن.

دوز سیپروفلوکساسین در عموم عفونت ها 500 میلی گرم هر 12 ساعت و دوز اُفلوکساسین 400 میلی گرم هر 12 ساعت و در عفونت های ادراری نصف این مقادیر است. دوز معمول اسید نالیدیکسیک یک گرم 4 بار در روز است.

عوارض جانبی- کینولون ها و فلوروکینولون ها در مجموع داروهای کم عارضه ای هستندو بخوبی تحمل می شوند. شایعترین عارضه سیپروفلوکساسین و اُفلوکساسین عوارض گوارشی و عوارض با شیوع کمتر شامل حساسیت به نور، عوارض عصبی (سرگیجه، سردرد، عصبانیت و بیخوابی- بخصوص در مصرف توام با ضد دردهای غیر استروئیدی یا تئوفیلین) و التهاب و ترشح واژن است. عوارض نادر این داروها شامل درد مفاصل، اختلالات قلبی عروقی مانند طپش قلب، واکنش های حساسیتی و کولیت پسودومامبرانوس می باشد. اسید نالیدیکسیک بیشتر عوارض گوارشی و حساسیت پوستی و CNS (سرگیجه، سردرد و ضعف) و حساسیت به نور را ایجاد می کند.

تداخلات دارویی

1-    سیپروفلوکساسین یا اسید نالیدیکسیک احتمالا از طریق کاهش متابولیسم کبدی تئوفیلین و آمینوفیلین باعث افزایش غلظت آنها می شود و ممکن است نیاز به تنظیم دوز باشد. همچنین احتمال بروز عوارض مسمومیت با تئوفیلین را نیز باید در نظر گرفت.

2-    آنتی اسیدهای حاوی آلومینیم، منیزیوم و کلسیم، املاح آهن، روی و سوکرالفات باعث کاهش قابل ملاحظه جذب خوراکی کینولون ها و فلوروکینولون ها از طریق تشکیل شلات با این داروها می شوند. لازم است بین مصرف آنها 2 تا 4 ساعت فاصله باشد.

3-      مصرف توام فنی توئین با سیپروفلوکساسین باعث کاهش غلظت پلاسمایی فنی توئین به میزان 34 تا 80 در صد شده است. کنترل غلظت پلاسمایی فنی توئین همراه و بعد از مصرف سیپروفلوکساسین لازم است.

4-    اثرات ضد انعقادهای خوراکی مانند وارفارین و دی کومارول در مصرف توام با اسید نالیدیکسیک (بدلیل جابجایی دارو از محل اتصال پروتئین) یا سیپروفلوکساسین ممکن است افزایش یابد.

موارد احتیاط

1-    فلوروکینولون ها ممکن است بندرت ایجاد تحریک مرکزی و تشنج نمایند. توهمات، هذیان و تشنج غالبا در بیمارانی که تئوفیلین یا داروی ضد التهاب غیر استروئیدی نیز دریافت می کرده اند، اتفاق افتاده است. در مصرف این داروها در بیمارانی که فاکتورهای مستعد کننده مانند صرع، فلج مغزی یا آرتریواسکلروز شدید مغزی دارند باید احتیاط شود.

2-    از آنجا که در مطالعات حیوانی و مصرف انسانی اثرات ایجاد آسیب مفصلی با این داروها مشخص شده است، باید از مصرف اُفلوکساسین در کودکان و نوجوانان اجتناب کرد. سیپروفلوکساسین نیز باید با احتیاط مصرف شود.

3-    احتمال بروز واکنش های حساسیت مفرط شدی  با این داروها وجود دارد و در صورت بروز این علائم مصرف دارو باید قطع شود. در عیب کار کلیه نیز احتیاط شود و احتمال کولیت پسودومامبرانوس را نیز باید در نظر گرفت

مصرف در بارداری- اسید نالیدیکسیک در مطالعات حیوانی با دوز 6 برابر دوز انسانی تراتوژنیک بوده است. در مورد فلوروکینولون ها نیز مطالعات کافی انسانی صورت نگرفته است اما چون این داروها در مطالعات حیوانی بر روی گونه های مختلف باعث ایجاد آسیب مفصلی در حیوانات نابالغ شده است، مصرف آنها توصیه نمی گردد. تمام این داروها نیز در گروه C قرار دارند.

مصرف در شیردهی- این داروها در شیر ترشح می شوند و اُفلوکساسین غلظتی معادل غلظت پلاسمایی در شیر ایجاد می کند. اما ترشح اسید نالیدیکسیک بسیار کم است. اگرچه بعید است مشکلی ایجاد شود ولی در صورت امکان توصیه می شود از داروهای دیگری که مشکلی ایجاد نمی کنند تجویز شود.
+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و دوم تیر 1391ساعت 22:11  توسط مدیر(مرتضی حسنی)  |